Lý do khiến người già mất ngủ và cách cải thiện

Lão hóa gắn liền với nhiều vấn đề về sức khỏe, trong đó có mất ngủ. Ngủ kém có thể góp phần làm giảm chất lượng cuộc sống của mọi người khi họ già đi. Vậy vì sao người già mất ngủ? Hãy cùng tìm hiểu lý do cũng như cách trị mất ngủ ở người lớn tuổi qua nội dung sau.

1. Các lý do khiến người già mất ngủ

Tình trạng mất ngủ ở người cao tuổi rất phổ biến hiện nay. Điều này gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người cao tuổi. Trước khi tìm hiểu về cách trị mất ngủ ở người lớn tuổi, chúng ta cùng tìm hiểu vì sao người cao tuổi lại dễ bị mất ngủ. Dưới đây là những lý do được cho là gây ra bệnh mất ngủ ở người cao tuổi.

1.1 Thay đổi nhịp sinh học

Người lớn tuổi thường gặp phải những thay đổi về chất lượng và thời lượng giấc ngủ. Những thay đổi này xảy ra do những thay đổi trong đồng hồ sinh học bên trong cơ thể. Những nhịp sinh học này ảnh hưởng đến thời điểm mọi người cảm thấy đói, thời điểm cơ thể giải phóng một số hormone nhất định và thời điểm một người cảm thấy buồn ngủ hoặc tỉnh táo.

1.2 Giảm sản xuất melatonin

Những thay đổi trong quá trình sản xuất hormone, chẳng hạn như melatonin và cortisol, cũng có thể đóng vai trò trong việc phá vỡ giấc ngủ ở người lớn tuổi. Khi mọi người già đi, cơ thể tiết ra ít melatonin hơn, thường được sản xuất để đáp ứng với bóng tối và giúp thúc đẩy giấc ngủ bằng cách điều phối nhịp sinh học. Điều này có thể dẫn đến tình trạng mất ngủ ở người cao tuổi.

1.3 Tình trạng sức khỏe

Các tình trạng sức khỏe tinh thần và thể chất cũng có thể ảnh hưởng đến bệnh mất ngủ ở người già. Các tình trạng thường ảnh hưởng đến giấc ngủ ở người lớn tuổi bao gồm trầm cảm, lo âu, bệnh tim, tiểu đường và các tình trạng gây khó chịu và đau đớn, chẳng hạn như viêm khớp.

Mối quan hệ giữa sức khỏe thể chất và giấc ngủ trở nên phức tạp hơn do nhiều người lớn tuổi được chẩn đoán mắc nhiều hơn một tình trạng sức khỏe. Những người mắc nhiều tình trạng sức khỏe báo cáo rằng họ ngủ ít hơn sáu giờ, chất lượng giấc ngủ kém và gặp các triệu chứng của rối loạn giấc ngủ.

Một số các vấn đề về giấc ngủ có thể xảy ra do sử dụng một số loại thuốc. Gần 40% người lớn trên 65 tuổi dùng 5 loại thuốc trở lên. Sự tương tác của nhiều loại thuốc cũng có thể gây ra những tác động không lường trước được đối với giấc ngủ.

1.4 Thay đổi lối sống

Chất lượng giấc ngủ kém ở người lớn tuổi có thể liên quan đến những thay đổi về lối sống thường đi kèm với tuổi tác. Ví dụ, nghỉ hưu có thể dẫn đến lịch trình ngủ-thức thay đổi khác đi. Những thay đổi quan trọng khác trong cuộc sống, chẳng hạn như mất đi sự độc lập và cô lập xã hội, có thể làm tăng căng thẳng và lo lắng, cũng có thể góp phần gây ra các vấn đề về giấc ngủ.

2. Tác động của mất ngủ lên sức khỏe người già

Tình trạng mất ngủ gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và tinh thần của người cao tuổi. Những người già mất ngủ thường xuyên gặp những vấn đề sau:

• Suy giảm trí nhớ. Việc ngủ không đủ giấc có thể khiến trí nhớ của người cao tuổi bị giảm sút. Đi kèm với tình trạng lão hoá não theo thời gian có thể khiến họ bị suy giảm trí nhớ. Điều này khiến người già cảm thấy mệt mỏi, chán nản và hụt hẫng.
• Tiểu đêm: Bệnh mất ngủ ở người già có thể dẫn đến tăng tình trạng tiểu đêm, khiến họ đi tiểu vào ban đêm nhiều hơn. Và ngược lại, tiểu đêm tăng theo tuổi tác do những thay đổi về mặt vật lý trong hệ thống tiết niệu và các yếu tố khác. Vấn đề này có thể ảnh hưởng đến 80% người lớn tuổi, góp phần làm tăng tình trạng mất ngủ.
• Buồn ngủ ban ngày: Khoảng 20% ​​người cao tuổi bị buồn ngủ quá mức vào ban ngày. Điều này khiến họ khó có thể làm việc hoặc thực hiện những công việc gia đình hằng ngày.
• Ngưng thở khi ngủ: Ngưng thở khi ngủ thường có liên quan đến tình trạng đường hô hấp trên bị xẹp hoặc hẹp lại. Ngưng thở khi ngủ gây ra tình trạng giấc ngủ bị ngắt quãng và ảnh hưởng đến nồng độ oxy trong cơ thể, dẫn đến đau đầu, buồn ngủ vào ban ngày và khó suy nghĩ rõ ràng.
• Hội chứng chân không yên: Hội chứng chân không yên (RLS) ảnh hưởng đến 9% – 20% người lớn tuổi, trong khi rối loạn vận động chân tay định kỳ (PLMD) ảnh hưởng đến 4% – 11%. RLS gây ra cảm giác muốn di chuyển chân khi nghỉ ngơi hoặc ngủ. PLMD gây ra các chuyển động không tự chủ ở chân dưới, thường gặp nhất là ở bàn chân.

3. Cách cải thiện tình trạng mất ngủ ở người già

Sau khi tìm hiểu về các nguyên nhân gây bệnh mất ngủ ở người già cũng như các vấn đề sức khỏe do tình trạng này gây ra, chúng ta có thể nhận thấy được mất ngủ ở người cao tuổi sẽ dẫn đến nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng sống của người cao tuổi. Vì vậy, việc trị mất ngủ ở người lớn tuổi là điều cần thiết mà bạn nên thực hiện từ sớm nhằm cải thiện sức khỏe và nâng cao tinh thần cũng như tuổi thọ. Dưới đây là các cách cải thiện tình trạng mất ngủ ở người già bạn có thể tham khảo:

3.1 Dùng thuốc

Một số loại thuốc có thể giúp điều trị chứng mất ngủ. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để xác định loại thuốc tốt nhất cho bạn và thảo luận về bất kỳ tác dụng phụ tiềm ẩn nào trước khi bắt đầu dùng một loại thuốc mới.

Một số lựa chọn bao gồm: benzodiazepin, thuốc ngủ không phải benzodiazepin, thuốc chủ vận thụ thể melatonin, thuốc kháng histamin, thuốc chống trầm cảm.

3.2 Không dùng thuốc

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng người lớn tuổi có thể thực hiện các bước để cải thiện giấc ngủ của mình. Các bước này thường bao gồm tập trung vào việc cải thiện vệ sinh giấc ngủ và phát triển các thói quen khuyến khích giấc ngủ chất lượng. 

• Tập thể dục: Người lớn tuổi tập thể dục thường xuyên sẽ ngủ nhanh hơn, ngủ lâu hơn và có chất lượng giấc ngủ tốt hơn. Tập thể dục là một trong những điều tốt nhất mà người lớn tuổi có thể làm cho sức khỏe của họ. 
• Giảm sự xao nhãng trong phòng ngủ: Tivi, điện thoại thông minh và đèn sáng có thể khiến bạn khó ngủ hơn. Vì vậy, hãy hạn chế sử dụng các thiết bị trước khi đi ngủ.
• Tránh các chất gây mất ngủ: Các chất như rượu, thuốc lá, caffeine và thậm chí cả những bữa ăn lớn vào cuối ngày có thể khiến giấc ngủ trở nên khó khăn hơn. Hãy cân nhắc bỏ thuốc lá, giảm lượng caffeine nạp vào và ăn tối ít nhất bốn giờ trước khi đi ngủ.
• Duy trì lịch trình ngủ đều đặn: Lý tưởng nhất là bạn nên đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày và cẩn thận không ngủ trưa quá lâu hoặc quá gần giờ đi ngủ.
• Phát triển thói quen trước khi đi ngủ: Tìm các hoạt động giúp bạn thư giãn trước khi đi ngủ. Nhiều người lớn tuổi thích tắm nước ấm, đọc sách hoặc tìm thời gian yên tĩnh trước khi đi ngủ.
• Chế độ ăn lành mạnh. Một chế độ ăn bổ sung đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho cơ thể cũng có thể giúp người cao tuổi ngủ ngon hơn. Vì vậy, bạn cần bổ sung các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể và não bộ qua chế độ ăn. Bên cạnh đó hãy lựa chọn một số phương pháp bổ sung dưỡng chất, vi chất mà cơ thể không tự tổng hợp được qua đường ăn uống thông thường để giúp có được sức khỏe thể chất và tinh thần tốt nhất, giúp cải thiện tình trạng mất ngủ ở người cao tuổi.

Như vậy, tình trạng người già mất ngủ không chỉ gây ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và chất lượng sống của người cao tuổi.Do đó, việc tích cực thực hiện các cách trị mất ngủ ở người già bằng việc thay đổi lối sống sinh hoạt, tập luyện là điều cần thiết nên làm từ sớm nhằm nâng cao sức khỏe và tuổi thọ cho bản thân.

Nguồn: sleepfoundation.org – mountsinai.org – medicalnewstoday.com