Các thực phẩm làm tăng axit dạ dày và giảm axit dạ dày

Hoạt động tiết axit của dạ dày sẽ chịu sự ảnh hưởng của các loại thức ăn, độ pH, khối lượng và tần suất bữa ăn. Thực phẩm chua, cay nóng và cà phê là những thực phẩm làm tăng axit dạ dày. Ngược lại, yến mạch, rau xanh và sữa chua là những thực phẩm làm giảm axit dạ dày. Cùng tìm hiểu rõ hơn về các thực phẩm làm tăng hoặc giảm axit dạ dày thông qua bài viết dưới đây. 

1. Thức ăn ảnh hưởng thế nào tới mức axit trong dạ dày?

Dạ dày sẽ sản xuất axit hydrochloric để giúp tiêu hóa thức ăn và tiêu diệt vi khuẩn gây hại. Thức ăn sẽ ảnh hưởng đến hoạt động tiết axit trong dạ dày như sau:

1.1 Loại thức ăn

Tùy thuộc vào từng loại thức ăn mà hoạt động tiết axit của dạ dày có thể nhiều hoặc ít khác nhau, như sau:

• Protein: Thức ăn chứa hàm lượng cao protein như cá, thịt và đậu có thể kích thích dạ dày sản xuất nhiều axit hơn để tiêu hóa protein.
• Carbohydrate: Các loại thức ăn giàu carbohydrate như bánh mì, gạo và mì thường ít kích thích sản xuất axit hơn so với protein.
• Chất béo: Chất béo có thể làm chậm quá trình tiêu hóa và có thể làm giảm lượng axit sản xuất trong dạ dày tạm thời.

1.2 Độ pH của thức ăn

Thức ăn có tính axit như cam, chanh, và cà chua có thể làm tăng mức axit trong dạ dày. Ngược lại, thức ăn có tính kiềm như rau xanh và hạt có thể giúp cân bằng hoặc giảm mức axit trong dạ dày.

1.3 Khối lượng và tần suất bữa ăn

Ăn nhiều bữa nhỏ thường xuyên có thể giúp duy trì mức axit ổn định trong dạ dày. 

Trong khi, ăn một bữa lớn có thể làm tăng mức axit đột ngột do dạ dày cần sản xuất nhiều axit hơn để tiêu hóa lượng thức ăn lớn.

1.4 Thức uống

Cà phê, rượu và đồ uống có gas có thể kích thích sản xuất axit dạ dày. 

Ngược lại, nước lọc và các loại thức uống không có cồn thường ít ảnh hưởng đến hoạt động tiết axit trong dạ dày.

1.5 Thói quen ăn uống

Ăn nhanh và nhai không kỹ sẽ làm tăng nồng độ axit trong dạ dày. Nguyên nhân là do dạ dày phải làm việc nhiều hơn để tiêu hóa thức ăn chưa được nghiền nát kỹ. 

Trong khi đó, ăn chậm và nhai kỹ có thể giúp giảm bớt áp lực lên dạ dày và mức axit sản xuất.

2. Những thực phẩm làm tăng axit dạ dày?

Một số thức ăn làm tăng axit dạ dày mà những bệnh nhân bị trào ngược dạ dày thực quản nên tránh tiêu thụ, bao gồm:

• Thực phẩm cay nóng: Ớt, hạt tiêu, và các loại gia vị cay có thể kích thích dạ dày và làm tăng sản xuất axit. 
• Thực phẩm chua: Các loại trái cây chua như cam, chanh, bưởi và dứa có hàm lượng axit cao, có thể làm tăng nồng độ axit dạ dày.
• Đồ uống có gas: Nước ngọt có gas và soda có thể làm tăng áp lực trong dạ dày và kích thích sản xuất axit.
• Cà phê và trà: Cà phê, kể cả loại không chứa caffeine và một số loại trà có thể kích thích sản xuất axit dạ dày.
• Rượu và đồ uống có cồn: Rượu bia và các loại đồ uống có cồn khác có thể làm kích thích niêm mạc dạ dày và làm tăng sản xuất axit.
• Socola: Socola chứa theobromine, một chất có thể làm giãn cơ vòng thực quản dưới, khiến axit dễ dàng trào ngược lên thực quản.
• Thức ăn nhiều dầu mỡ: Các loại thức ăn chiên rán và thực phẩm chứa nhiều chất béo như thịt mỡ, khoai tây chiên và đồ ăn nhanh có thể làm chậm quá trình tiêu hóa, dẫn đến kéo dài thời gian dạ dày sản xuất axit.
• Hành và tỏi: Hành và tỏi có thể gây kích thích niêm mạc dạ dày và tăng sản xuất axit.
• Thực phẩm chế biến sẵn: Các loại thực phẩm chế biến sẵn, đặc biệt là các loại có chứa nhiều muối và chất bảo quản, có thể gây kích ứng dạ dày và tăng axit.

Một số biện pháp giúp giảm nhẹ những ảnh hưởng đến sức khỏe của thực phẩm làm tăng axit dạ dày, bao gồm:

• Ăn uống điều độ: Tránh ăn quá no và chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.
• Ăn chậm và nhai kỹ: Giúp giảm áp lực lên dạ dày và lượng axit sản xuất.
• Tránh nằm ngay sau khi ăn: Nằm xuống ngay sau khi ăn có thể làm tăng nguy cơ bị trào ngược dạ dày thực quản.
• Uống đủ nước: Uống nước trong suốt cả ngày có thể giúp làm loãng axit dạ dày.
• Hạn chế căng thẳng: Căng thẳng và lo âu có thể làm tăng sản xuất axit dạ dày.

3. Những thực phẩm làm giảm axit dạ dày?

Bên cạnh những thực phẩm làm tăng axit dạ dày, một số những thực phẩm làm giảm axit dạ dày, bao gồm:

• Rau xanh: Các loại rau như rau chân vịt, cải xoăn, bông cải xanh và bắp cải có tính kiềm sẽ giúp trung hòa axit trong dạ dày.
• Quả bơ: Quả bơ là một nguồn cung cấp chất béo lành mạnh và có tính kiềm, giúp làm dịu dạ dày.
• Yến mạch: Yến mạch là một nguồn chất xơ tốt và có thể giúp hấp thụ axit dạ dày, giảm triệu chứng ợ chua và khó tiêu.
• Gạo lứt và bánh mì nguyên cám: Các loại ngũ cốc nguyên hạt này giàu chất xơ và có thể giúp giảm mức axit dạ dày.
• Sữa hạnh nhân: Sữa hạnh nhân có tính kiềm và không chứa lactose, có thể giúp trung hòa axit dạ dày.
• Sữa chua không đường: Sữa chua không đường chứa probiotic giúp hỗ trợ tiêu hóa và duy trì sự cân bằng vi khuẩn trong dạ dày.
• Dứa: Dứa chứa enzyme bromelain, giúp tiêu hóa protein và giảm áp lực lên dạ dày.
• Đu đủ: Đu đủ chứa enzyme papain, hỗ trợ quá trình tiêu hóa và giảm mức axit dạ dày.
• Gừng: Gừng có tác dụng chống viêm và giúp làm dịu niêm mạc dạ dày, giảm sản xuất axit.
• Nghệ: Nghệ chứa curcumin, một chất chống viêm và có thể giúp giảm mức axit dạ dày.
• Chuối: Chuối có độ pH trung tính và có thể giúp trung hòa axit dạ dày, bảo vệ niêm mạc dạ dày.
• Nước lọc: Uống đủ nước giúp làm loãng axit dạ dày và giảm triệu chứng khó tiêu.
• Nước dừa: Nước dừa có tính kiềm và chứa nhiều chất điện giải, giúp làm dịu dạ dày.
• Trà thảo mộc: Trà thảo mộc như trà gừng và trà hoa cúc có thể giúp giảm nồng độ axit trong dạ dày.

Bài viết đã giúp chúng ta biết được những thực phẩm làm tăng axit dạ dày và những thực phẩm làm giảm axit dạ dày là gì. Thức ăn làm tăng axit dạ dày như thực phẩm cay nóng, chua và đồ uống có gas có thể làm các triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản trở nên nghiêm trọng hơn. Ngược lại, những thức ăn làm giảm axit dạ dày có thể góp phần làm giảm những triệu chứng do tăng axit dạ dày gây ra. Bên cạnh đó, bạn có thể kết hợp với liệu pháp truyền dịch giải tỏa cơn đau dạ dày để giảm nhanh triệu chứng do tăng axit dạ dày, đồng thời bảo vệ dạ dày.