Những ngày cận Tết, nhiều người rơi vào trạng thái stress kéo dài vì áp lực công việc cuối năm, chi tiêu, gia đình và kỳ vọng xã hội khiến tâm lý trở nên nặng nề. Bài viết giúp bạn hiểu rõ vì sao stress gần Tết lại phổ biến, cách nhận diện sớm và những phương pháp giảm căng thẳng, xả stress khoa học để bước vào năm mới nhẹ đầu, khỏe tinh thần.
“Stress dịp Tết” không giống stress bình thường
Stress dịp Tết là tình trạng căng thẳng tâm lý và thể chất do áp lực công việc cuối năm, kỳ vọng xã hội (hỏi han chuyện gia đình, lương bổng, so sánh) và gánh nặng chuẩn bị lễ Tết (tài chính, dọn dẹp), biểu hiện qua lo âu, cáu gắt, mệt mỏi, mất ngủ, hoặc buồn bã, cô đơn, khiến kỳ nghỉ không còn vui vẻ mà trở thành gánh nặng.
Khác với stress công việc hay stress học tập – vốn có nguyên nhân rõ ràng và kết thúc khi vấn đề được giải quyết – stress dịp Tết thường là stress tích lũy. Áp lực không đến dồn dập mà xuất hiện rải rác: hôm nay lo deadline, mai nghĩ đến tiền thưởng; hôm khác lại băn khoăn chuyện gia đình, họ hàng. Những mối lo nhỏ nhưng kéo dài khiến hệ thần kinh luôn trong trạng thái căng.
Theo y học, khi stress kéo dài, cơ thể sẽ duy trì mức hormone cortisol cao hơn bình thường. Cortisol tăng cao có thể gây:
- Rối loạn giấc ngủ, khó ngủ, ngủ không sâu
- Mệt mỏi kéo dài, đau đầu, giảm tập trung
- Dễ cáu gắt, lo âu, suy nghĩ tiêu cực
- Giảm sức đề kháng, dễ ốm vặt dịp cuối năm
Điều đáng nói là nhiều người không gọi tên được tình trạng của mình, mà chỉ nghĩ đơn giản là “cuối năm ai cũng mệt”. Chính vì vậy, stress không được giải tỏa kịp thời mà âm thầm theo họ sang cả năm mới.
“Bài test nhỏ” – Bạn thuộc kiểu stress Tết nào?
Hãy dành vài giây đọc và tự hỏi bản thân:
- Bạn thường xuyên cảm thấy nặng đầu khi nghĩ đến Tết?
- Bạn mệt nhưng vẫn khó ngủ hoặc ngủ không ngon?
- Bạn dễ cáu với người thân vì những chuyện rất nhỏ?
- Bạn thấy Tết đến quá nhanh và bản thân chưa sẵn sàng?
- Bạn mong Tết qua nhanh hơn là mong đợi?
Nếu bạn gật đầu từ 2–3 câu trở lên, rất có thể bạn đang gặp stress liên quan đến Tết. Dưới đây là những kiểu stress phổ biến nhất:
Stress tài chính: lo chi tiêu, thưởng Tết, quà cáp, mừng tuổi, đi lại.
Stress công việc: deadline dồn dập, tổng kết cuối năm, áp lực hoàn thành chỉ tiêu.
Stress gia đình – xã hội: câu hỏi thăm tưởng chừng vô hại nhưng gây áp lực tâm lý.
Stress kỳ vọng bản thân: mong muốn Tết phải trọn vẹn, đủ đầy, chỉn chu.
Việc nhận diện đúng kiểu stress giúp bạn lựa chọn cách giảm căng thẳng phù hợp, thay vì cố “chịu đựng cho qua”.
5 lý do khiến càng gần Tết càng stress: Đọc xong ai cũng thấy quen
Stress dịp cận Tết thường không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà là kết quả của nhiều áp lực quen thuộc dồn lại cùng lúc. Dưới đây là những lý do phổ biến khiến càng gần Tết, nhiều người càng cảm thấy stress.
- Áp lực tài chính tăng cao trong thời gian ngắn
Cuối năm là thời điểm nhiều khoản chi dồn lại cùng lúc. Dưới góc nhìn tâm lý học, con người dễ stress hơn khi phải đưa ra nhiều quyết định tài chính trong thời gian ngắn, kể cả khi thu nhập không quá thấp.
Cảm giác “sợ thiếu”, “sợ không đủ” khiến não bộ luôn trong trạng thái cảnh giác, làm stress tăng cao.
- Công việc cuối năm quá tải nhưng tinh thần đã cạn
Thời điểm cận Tết thường là giai đoạn bận rộn nhất trong năm. Nhiều người phải làm việc với cường độ cao trong khi cơ thể đã mệt mỏi sau một năm dài.
Việc không có đủ thời gian nghỉ ngơi khiến stress tích tụ, dễ dẫn đến kiệt sức tinh thần ngắn hạn.
- Áp lực từ kỳ vọng gia đình và xã hội
Những câu hỏi quen thuộc như “bao giờ cưới?”, “làm ăn thế nào?”, “lương thưởng ra sao?” có thể vô tình trở thành tác nhân gây stress, đặc biệt với người trẻ nhất là trong dịp lễ mang tính đoàn tụ như Tết cổ truyền.
- So sánh bản thân nhiều hơn qua mạng xã hội
Gần Tết, mạng xã hội tràn ngập hình ảnh nhà cửa khang trang, xe mới, gia đình hạnh phúc. Việc tiếp xúc liên tục với những hình ảnh “phiên bản chọn lọc” này khiến nhiều người cảm thấy mình thua kém, từ đó stress gia tăng.
Theo tài liệu tổng quan về Lý thuyết so sánh xã hội cho thấy con người liên tục so sánh bản thân với người khác để đánh giá khả năng, thành tựu và vị trí xã hội của mình. Khi các tiêu chí so sánh này không thuận lợi (ví dụ, người khác tốt hơn, thành công hơn), điều này có thể dẫn tới cảm xúc tiêu cực lo âu và tự đánh giá thấp bản thân.
- Thiếu thời gian hồi phục tinh thần
Dù được nghỉ Tết, nhiều người vẫn không thực sự nghỉ ngơi. Đầu óc luôn bận suy nghĩ về công việc, chi tiêu, kế hoạch sau Tết. Khi stress không được xả ra, cơ thể sẽ mang theo cảm giác căng thẳng bước sang năm mới.
Bí kíp giảm căng thẳng trước Tết: Nhẹ đầu – nhẹ lòng – nhẹ cả mùa xuân
Stress dịp Tết là điều nhiều người gặp phải, nhưng hoàn toàn có thể điều chỉnh nếu tiếp cận đúng cách. Thay vì lo lắng hay tự gây áp lực cho bản thân, bạn có thể bắt đầu giảm căng thẳng từ những thay đổi nhỏ, nhẹ nhàng và phù hợp với nhịp sinh hoạt ngày Tết. Dưới đây là những bí kíp đơn giản giúp xả stress, giữ tinh thần thoải mái để đón một mùa xuân thật trọn vẹn.
- Thừa nhận rằng mình đang stress
Việc thừa nhận stress không khiến bạn yếu đuối. Ngược lại, đây là bước đầu tiên giúp hệ thần kinh được “hạ báo động”. Khi bạn gọi đúng tên cảm xúc, não bộ sẽ dễ dàng điều chỉnh phản ứng hơn.
- Giảm kỳ vọng để giảm căng thẳng
Tết không nhất thiết phải hoàn hảo. Không phải mâm cỗ đủ đầy hay quà cáp sang trọng mới là Tết trọn vẹn. Giảm bớt kỳ vọng giúp bạn giảm căng thẳng rõ rệt và bảo vệ sức khỏe tinh thần.
- Xả stress bằng vận động nhẹ mỗi ngày
Theo y học, vận động giúp cơ thể tiết endorphin – hormone tạo cảm giác dễ chịu. Bạn không cần tập luyện nặng, chỉ cần:
- Đi bộ nhẹ nhàng
- Dọn dẹp nhà cửa
- Giãn cơ, hít thở sâu
Đây là cách xả stress tự nhiên, an toàn và phù hợp với hầu hết mọi người.
- Duy trì giấc ngủ và nhịp sinh hoạt ổn định
Ngủ đủ giấc giúp cơ thể điều hòa hormone stress. Hạn chế thức khuya liên tục, tránh dùng quá nhiều cà phê hoặc nước tăng lực vào buổi tối là cách đơn giản nhưng hiệu quả để giảm căng thẳng.
- Tạo khoảng lặng cho tinh thần mỗi ngày
Mỗi ngày, hãy dành 10–15 phút không mạng xã hội, không tin tức, không so sánh. Chỉ cần ngồi yên, hít thở sâu hoặc nghe nhạc nhẹ, bạn sẽ cảm nhận rõ mức độ stress giảm dần.
Tóm lại, stress dịp Tết là trạng thái phổ biến và hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được nhận diện sớm và chăm sóc đúng cách. Khi bạn hiểu rõ cơ thể mình đang cần gì, chủ động giảm căng thẳng và phục hồi từ những thói quen nhỏ hằng ngày, áp lực cũ sẽ không còn theo bạn bước sang năm mới. Một tinh thần ổn định, giấc ngủ trọn vẹn và cơ thể đủ năng lượng chính là nền tảng quan trọng cho một mùa xuân khỏe mạnh.
Để hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa stress, nguy cơ thiếu hụt vi chất và cách xây dựng nền tảng sức khỏe bền vững, bạn có thể tiếp tục theo dõi các bài viết y học thường thức trên website Drip Hydration cập nhật kiến thức chăm sóc sức khỏe chủ động, khoa học và phù hợp cho cả gia đình.
>> Bài viết liên quan: Ăn Tết không tăng cân: 7 mẹo thực tế ai cũng làm được
Nguồn tham khảo:
THÔNG TIN KHÁCH HÀNG
Bài viết của: Biên tập viên Drip Hydration
