Vitamin B6 (pyridoxine) là vitamin nhóm B thiết yếu, tác động lên nhiều chức năng sống quan trọng của cơ thể. Việc hệ thống hóa rõ vitamin B6 có công dụng gì theo từng nhóm tác động sẽ giúp người đọc hiểu đúng vai trò thực sự của vi chất này trong chăm sóc sức khỏe hằng ngày.
Giúp ổn định cảm xúc, giảm triệu chứng trầm cảm
Vitamin B6 là coenzym bắt buộc trong quá trình tổng hợp serotonin, dopamine và GABA – các chất dẫn truyền thần kinh quyết định cảm xúc, khả năng thư giãn và chất lượng giấc ngủ.
Theo nghiên cứu “Vitamin B6 Is Associated with Depressive Symptomatology in Massachusetts Elders” của Merete C. và cộng sự (2008), đăng trên Journal of the American College of Nutrition, theo dõi trên 869 người cao tuổi cho thấy nhóm có nồng độ vitamin B6 huyết thanh thấp có nguy cơ trầm cảm cao gần gấp đôi so với nhóm đủ B6.
Giúp giảm cảm giác mệt mỏi
Vitamin B6 giữ vai trò trung tâm trong chuyển hóa năng lượng, giúp cơ thể chuyển đổi thức ăn thành năng lượng sử dụng cho các hoạt động sống.
Khi cơ thể thiếu vitamin B6, các phản ứng chuyển hóa liên quan đến protein, acid amin và glycogen diễn ra kém hiệu quả, làm giảm khả năng tạo năng lượng ở mức tế bào. Hệ quả là năng lượng được giải phóng từ thực phẩm không được sử dụng tối ưu, khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, giảm sức bền và khó duy trì sự tỉnh táo.
Việc bổ sung đầy đủ vitamin B6 giúp các con đường chuyển hóa hoạt động trơn tru hơn, từ đó hỗ trợ cải thiện cảm giác mệt mỏi, nâng cao khả năng tập trung và duy trì hiệu suất hoạt động thể chất – tinh thần trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt ở người căng thẳng, lao động trí óc hoặc rối loạn chuyển hóa.
Góp phần duy trì làn da khỏe, tóc chắc và móng bền
Vitamin B6 giữ vai trò nền trong các phản ứng chuyển hóa cần thiết cho sự tái tạo của da và phần phụ của da, bao gồm tóc và móng. Vi chất này góp phần duy trì cấu trúc mô và cân bằng hoạt động tuyến bã nhờn, giúp da ổn định hơn và hạn chế các rối loạn bề mặt.
Do đặc tính tái tạo nhanh, da, tóc và móng là những mô dễ biểu hiện thiếu hụt vitamin B6 sớm nhất. Khi nguồn cung không đủ, hàng rào bảo vệ da suy yếu, từ đó xuất hiện các dấu hiệu như viêm da tiết bã, bong tróc, tóc yếu và móng dễ gãy.
Tăng cường đáp ứng miễn dịch và kiểm soát viêm hệ thống
Vitamin B6 tham gia vào quá trình biệt hóa và hoạt động của các tế bào miễn dịch, giúp cơ thể duy trì khả năng phòng vệ trước các tác nhân gây bệnh. Đồng thời, vitamin B6 góp phần điều hòa phản ứng viêm, giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả nhưng không quá mức, từ đó hạn chế nguy cơ viêm mạn tính.
Hỗ trợ phòng ngừa ung thư
Vitamin B6 ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng của tế bào lympho T, đặc biệt là T CD8+, nhóm tế bào giữ vai trò nhận diện và tiêu diệt tế bào bất thường. Khi thiếu vitamin B6, hiệu quả đáp ứng miễn dịch chống ung thư có thể suy giảm.
Các nghiên cứu gần đây cho thấy vitamin B6 có vai trò quan trọng trong hỗ trợ phòng ngừa ung thư. điển hình là nghiên cứu “Serum B vitamin levels and risk of lung cancer” của Johansson M. et al. (2010) trong EPIC Study, công bố trên JAMA, nồng độ vitamin B6 huyết thanh cao liên quan đến giảm khoảng 56% nguy cơ ung thư phổi, độc lập với hút thuốc.
Tham gia tạo hồng cầu và cải thiện tình trạng thiếu máu
Vitamin B6 là coenzym cần thiết cho tổng hợp hemoglobin – protein vận chuyển oxy trong hồng cầu, từ đó góp phần duy trì quá trình tạo máu và cải thiện tình trạng mệt mỏi, xanh xao do thiếu oxy mô.
Hỗ trợ bảo vệ tim mạch thông qua kiểm soát homocysteine
Vitamin B6 tham gia trực tiếp vào chuyển hóa homocysteine, một acid amin mà khi tăng cao có liên quan đến xơ vữa mạch và đột quỵ. Duy trì đủ vitamin B6 giúp giữ nồng độ homocysteine trong giới hạn an toàn, từ đó hỗ trợ bảo vệ thành mạch và giảm nguy cơ biến cố tim mạch.
Hỗ trợ kiểm soát cảm giác buồn nôn trong thai kỳ
Vitamin B6 thường được sử dụng trong tam cá nguyệt đầu nhờ khả năng hỗ trợ kiểm soát buồn nôn và nôn nghén, đồng thời góp phần cải thiện cảm giác mệt mỏi khi mang thai.
Theo thử nghiệm lâm sàng “Pyridoxine for nausea and vomiting of pregnancy: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial” của tác giả T Vutyavanich (1995) trên 342 phụ nữ mang thai khi bổ sung Vitamin B6 30mg/ngày giúp giảm đáng kể buồn nôn giảm. Vì vậy, vitamin B6 được nhiều hướng dẫn sản khoa quốc tế khuyến nghị trong xử trí ốm nghén mức độ nhẹ đến trung bình.
Hỗ trợ giảm nhẹ các biểu hiện của hội chứng tiền kinh nguyệt
Vitamin B6 tham gia điều hòa hoạt động dẫn truyền thần kinh và cân bằng đáp ứng nội tiết trong giai đoạn tiền kinh. Nhờ đó, vi chất này giúp làm dịu các triệu chứng khó chịu thường gặp như mệt mỏi, dễ cáu gắt, lo âu, căng tức ngực và cảm giác khó chịu toàn thân trước kỳ kinh nguyệt.
Vitamin B6 giữ vai trò nền trong nhiều quá trình sinh lý quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ. Việc hiểu rõ từng nhóm công dụng giúp lựa chọn đúng đối tượng cần bổ sung, từ sức khỏe thần kinh, chuyển hóa cho đến da tóc và sức khỏe phụ nữ.
Tuy nhiên, vitamin B6 không nên sử dụng tùy tiện hoặc kéo dài liều cao. Bổ sung đúng nhu cầu, đúng liều và theo tư vấn chuyên môn là cách giúp vi chất này phát huy hiệu quả tối ưu và đảm bảo an toàn lâu dài cho sức khỏe.
Tài liệu tham khảo
- 9 Health Benefits of Vitamin B6 (Pyridoxine)
- https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminB6-HealthProfessional/#h3
- Scientists Uncover Brain-Boosting Potential of Vitamin B6
- New research unveils vast influence of B vitamins on health and disease
- Exploring Vitamin B6’s Role in Immune Health
- Serum B vitamin levels and risk of lung cancer — Oxford Big Data Institute
- High-Dose Vitamin B6 (Pyridoxine) Displays Strong Anti-Inflammatory Properties in Lipopolysaccharide-Stimulated Monocytes
THÔNG TIN KHÁCH HÀNG
Bài viết của: Dược sĩ Võ Thuỳ Trinh
