Vitamin A tăng cường khả năng miễn dịch bằng cách nào?

Vitamin A là một vitamin tan trong mỡ đóng vai trò then chốt cho thị lực và tăng cường miễn dịch. Bài viết dưới đây sẽ giải thích vitamin A tăng cường khả năng miễn dịch bằng cách nào, các cơ chế chính (đặc biệt là chuyển hóa thành retinoic acid), ai dễ thiếu và khi nào cần bổ sung.

Vitamin A là gì?

Vitamin A bao gồm dạng “tiền vitamin A” (carotenoid như beta-carotene, có trong rau củ màu cam/xanh đậm) và dạng “preformed vitamin A” (retinol, retinyl esters, có trong gan, lòng đỏ trứng, bơ, sữa). Trong cơ thể, một phần vitamin A được chuyển thành retinoic acid, là dạng hoạt động quan trọng tác động lên gene và tế bào miễn dịch. 

Tại sao vitamin A quan trọng với hệ miễn dịch?

Trong nhiều nghiên cứu, vitamin A được ghi nhận là một trong những vi chất có ảnh hưởng lớn đến khả năng phòng chống nhiễm khuẩn — đặc biệt ở trẻ em thiếu dinh dưỡng. Thiếu vitamin A liên quan đến tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp, tiêu chảy và tăng tỷ lệ tử vong ở trẻ nhỏ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo chú ý bổ sung vitamin A ở những vùng có thiếu hụt để giảm tử vong do nhiễm trùng.

Cơ chế: Vitamin A tăng cường khả năng miễn dịch bằng cách nào?

Chuyển hoá thành retinoic acid – “sứ giả” điều hoà miễn dịch

Vitamin A (retinol) được chuyển thành retinoic acid (RA) – phân tử này liên kết với thụ thể trong nhân tế bào để điều chỉnh biểu hiện gene. RA ảnh hưởng trực tiếp đến phân hoá và chức năng của nhiều loại tế bào miễn dịch. Nhờ thế, đáp ứng miễn dịch vừa hiệu quả vừa bớt gây viêm quá mức.

Bảo vệ hàng rào niêm mạc – hàng phòng thủ đầu tiên

Vitamin A duy trì và phục hồi biểu mô niêm mạc ở mắt, đường hô hấp và ruột. Khi lớp niêm mạc khỏe, vi khuẩn và virus khó xuyên qua để gây nhiễm. Thiếu vitamin A làm suy yếu khả năng tái tạo biểu mô sau tổn thương, từ đó dễ dẫn tới nhiễm khuẩn lặp lại.

Ảnh hưởng lên miễn dịch bẩm sinh

Vitamin A ảnh hưởng tới chức năng của bạch cầu trung tính (neutrophils), đại thực bào (macrophages) và tế bào NK – những “binh lính” tuyến đầu trong phản ứng với tác nhân xâm nhập. Thiếu vitamin A có thể làm giảm khả năng diệt khuẩn và làm chậm loại bỏ tác nhân gây bệnh.

Hỗ trợ miễn dịch dịch thể – sản xuất IgA niêm mạc

Retinoic acid thúc đẩy tế bào B sản xuất kháng thể IgA tại niêm mạc — IgA rất quan trọng để trung hòa mầm bệnh ở đường tiêu hoá và hô hấp. Nhờ vậy, vitamin A gián tiếp giảm nguy cơ nhiễm qua niêm mạc.

Ai cần / Khi nào cần chú ý đến vitamin A giúp tăng cường hệ miễn dịch?

Thiếu vitamin A gây khô mắt, quáng gà, tăng nhiễm trùng hô hấp/tiêu hóa, chậm lành vết thương. Dưới đây là các trường hợp cần bổ sung vitamin A:

• Trẻ em ở vùng thiếu dinh dưỡng: Nhiều bằng chứng cho thấy bổ sung vitamin A giảm tử vong do nhiễm trùng ở trẻ nhỏ ở những vùng thiếu hụt. WHO khuyến nghị chương trình bổ sung ở vùng có tình trạng thiếu vitamin A lan rộng.
• Người có rối loạn hấp thu chất béo (ví dụ xơ nang, bệnh gan mật, bệnh đường ruột mạn): Vitamin A tan trong mỡ nên hấp thu kém nếu rối loạn hấp thu mỡ.
• Người già, người ăn thiếu rau củ/quả, ăn kiêng nghiêm ngặt có thể thiếu provitamin A.
• Không: với người dinh dưỡng bình thường, việc bổ sung liều cao vitamin A không có lợi thêm cho miễn dịch và có thể gây độc.

Cách bổ sung vitamin A hiện nay

Vitamin A có thể bổ sung qua chế độ ăn, viên uống, tiêm bắp (thường dùng trong chương trình phòng chống thiếu vitamin A ở trẻ em), hoặc truyền tĩnh mạch (IV) trong một số phác đồ y khoa đặc biệt. Dạng truyền tĩnh mạch (IV) chỉ được áp dụng tại cơ sở y tế, giúp cung cấp nhanh vitamin A cho người suy dinh dưỡng nặng, rối loạn hấp thu hoặc không thể uống được. Việc truyền vitamin A cần được bác sĩ chỉ định và theo dõi để tránh quá liều hoặc độc tính gan.

Vitamin A hỗ trợ tăng miễn dịch hiện có mặt trong sản phẩm Gói truyền hỗ trợ miễn dịch toàn diện (Super Immune Boost – Truyền siêu miễn dịch) của phòng khám Drip Hydration. Ngoài việc mua trực tiếp sản phẩm Super Immune Boost – Truyền siêu miễn dịch có chứa thành phần vitamin A tăng miễn dịch, quý khách có thể mua sản phẩm Buffet Vitamins với nhiều lựa chọn bổ trợ khác, giúp tối ưu hóa hiệu quả tăng miễn dịch, cải thiện sức khỏe với chi phí hợp lý, được các chuyên gia khuyến cáo sử dụng.

Liên hệ hotline Drip Hydration hoặc để lại thông tin để được tư vấn miễn phí.

Tài liệu tham khảo:

• Vitamin A and Immune Function – NCBI Bookshelf (chapter). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK230968/ NCBI

• Role of Vitamin A in the Immune System – Huang Z., Frontiers / PMC review (2018). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6162863/

• Vitamin effects on the immune system: vitamins A and D – Mora J.R., Nature Reviews Immunology (2008). https://www.nature.com/articles/nri2378
• Impact of Retinoic Acid on Immune Cells and Inflammatory Responses – de Mendonça Oliveira L., PMC review (2018). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6109577/
• WHO – Vitamin A supplementation & policy (overview and guidance). https://www.who.int/teams/immunization-vaccines-and-biologicals/essential-programme-on-immunization/integration/linking-with-other-health-interventions/vitamin-a