Tại sao kinh nguyệt ra ít? 8 nguyên nhân phổ biến chị em nên biết

Tại sao kinh nguyệt ra ít? Đây là hiện tượng khá phổ biến ở phụ nữ và thường liên quan đến rối loạn nội tiết, stress, thay đổi cân nặng hoặc các vấn đề phụ khoa. Bài viết dưới đây sẽ phân tích nguyên nhân, dấu hiệu cần chú ý và thời điểm nên đi khám để chị em chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản.

Tại sao kinh nguyệt ra ít? 4 nguyên nhân phổ biến tình cờ bị bỏ qua

Thay đổi hoặc rối loạn nội tiết tố

Chu kỳ kinh nguyệt được kiểm soát chủ yếu bởi estrogen và progesterone. Khi nồng độ estrogen giảm, niêm mạc tử cung phát triển mỏng hơn và lượng máu bong ra trong kỳ kinh cũng giảm. Đây là lý do vì sao tại sao kinh nguyệt ra rất ít thường gặp ở tuổi dậy thì, giai đoạn sau sinh hoặc tiền mãn kinh.

Các rối loạn nội tiết như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), suy buồng trứng sớm hay bệnh lý tuyến giáp đều có thể gây rối loạn rụng trứng và làm kinh nguyệt ít đi. 

Một nghiên cứu quy mô lớn đăng trên The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism (Teede et al., 2018) cho thấy hơn 70% phụ nữ PCOS có biểu hiện kinh nguyệt thưa hoặc lượng máu kinh giảm rõ rệt, phản ánh vai trò trung tâm của rối loạn nội tiết trong bất thường chu kỳ kinh. 

Cũng theo Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), rối loạn nội tiết là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây kinh nguyệt ít và không đều ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

Yếu tố tâm sinh lý và lối sống

Stress kéo dài làm tăng cortisol – hormone gây ức chế trục hạ đồi – tuyến yên – buồng trứng. Khi quá trình rụng trứng bị ảnh hưởng, niêm mạc tử cung không phát triển đầy đủ, dẫn đến kinh nguyệt ra ít. Nhiều nghiên cứu cho thấy phụ nữ chịu áp lực tâm lý cao có nguy cơ rối loạn kinh nguyệt cao hơn rõ rệt.

Bên cạnh đó, giảm cân nhanh, ăn kiêng thiếu chất hoặc tập luyện cường độ cao cũng khiến cơ thể rơi vào trạng thái “thiếu năng lượng sinh học”. Thiếu hụt năng lượng kéo dài làm ức chế vùng hạ đồi, giảm hormone GnRH, từ đó gây rối loạn rụng trứng và làm kinh nguyệt ra ít hoặc mất kinh chức năng. Khi đó, cơ thể ưu tiên duy trì các chức năng sống cơ bản thay vì sinh sản, dẫn đến lượng máu kinh giảm.

Liên quan đến mang thai

Ở giai đoạn đầu thai kỳ, một số phụ nữ có thể ra máu rất ít, dễ nhầm với kinh nguyệt. Đây có thể là máu báo thai hoặc máu do phôi làm tổ trong tử cung. Tuy nhiên, nếu nghi ngờ mang thai mà thấy ra máu ít kéo dài, bạn cần thăm khám sớm để loại trừ nguy cơ thai ngoài tử cung.

Kinh nguyệt lại ra ít kèm các dấu hiệu như chậm kinh, buồn nôn hoặc căng ngực càng làm tăng khả năng liên quan đến thai kỳ.

Do tác dụng của thuốc

Một số loại thuốc ảnh hưởng trực tiếp đến nội tiết và chu kỳ kinh nguyệt, điển hình là thuốc tránh thai nội tiết, thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị tuyến giáp hoặc hóa trị. Thuốc tránh thai thường làm mỏng niêm mạc tử cung, vì vậy lượng máu kinh có thể giảm đáng kể và được xem là tác dụng phụ thường gặp.

Nếu tình trạng kinh nguyệt ra rất ít xuất hiện ngay sau khi dùng thuốc mới, bạn nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và điều chỉnh phù hợp.

Kinh nguyệt ra ít có nguy hiểm không?

Tình trạng kinh nguyệt ra ít thường khiến nhiều phụ nữ lo lắng về sức khỏe sinh sản và khả năng mang thai trong tương lai. Trên thực tế, không phải mọi trường hợp kinh nguyệt ít đều liên quan đến bệnh lý. Mức độ nguy hiểm cần được đánh giá dựa trên thời gian kéo dài, tần suất xuất hiện và các triệu chứng đi kèm, thay vì chỉ dựa vào lượng máu kinh trong một chu kỳ đơn lẻ.

• Trong nhiều trường hợp, đây là thay đổi sinh lý và không gây nguy hiểm. Khi kinh nguyệt ra ít chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn và không kèm triệu chứng bất thường, tình trạng này thường liên quan đến thay đổi nội tiết tạm thời hoặc yếu tố sinh hoạt. Cơ thể có thể tự điều chỉnh khi các yếu tố này được cải thiện.
• Cần được theo dõi y tế nếu tình trạng kéo dài: Nếu lượng máu kinh giảm rõ rệt và kéo dài trong nhiều chu kỳ liên tiếp, đây có thể là dấu hiệu cho thấy hoạt động nội tiết hoặc chu kỳ rụng trứng chưa ổn định. Trong trường hợp này, người bệnh nên được bác sĩ chuyên khoa đánh giá để xác định nguyên nhân cụ thể.
• Có thể liên quan đến sức khỏe sinh sản trong một số tình huống: Kinh nguyệt ra ít đôi khi phản ánh sự phát triển chưa đầy đủ của niêm mạc tử cung hoặc rối loạn phóng noãn. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến khả năng mang thai, tuy nhiên mức độ ảnh hưởng cần được đánh giá dựa trên thăm khám và cận lâm sàng phù hợp.
• Nên thăm khám sớm khi có triệu chứng đi kèm: Trường hợp kinh nguyệt ra rất ít kèm đau bụng nhiều, ra máu giữa kỳ, mệt mỏi kéo dài, chóng mặt hoặc chậm kinh, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được tư vấn và theo dõi, nhằm loại trừ các nguyên nhân bệnh lý.
• Một số nhóm đối tượng cần chủ động theo dõi chu kỳ kinh nguyệt: Phụ nữ có tiền sử rối loạn nội tiết, hội chứng buồng trứng đa nang, bệnh lý tuyến giáp hoặc đang sử dụng thuốc nội tiết nên chú ý theo dõi sự thay đổi của chu kỳ kinh và trao đổi với bác sĩ khi nhận thấy bất thường. 

Các biện pháp tự nhiên hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt

Trong nhiều trường hợp, kinh nguyệt có thể được cải thiện thông qua điều chỉnh lối sống và dinh dưỡng phù hợp. Các biện pháp tự nhiên dưới đây mang tính hỗ trợ, giúp cơ thể ổn định hoạt động nội tiết khi áp dụng đúng cách.

• Điều chỉnh lối sống giúp ổn định nội tiết: Ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng kéo dài và duy trì sinh hoạt điều độ giúp trục hạ đồi – tuyến yên – buồng trứng hoạt động ổn định hơn, từ đó hỗ trợ cải thiện chu kỳ kinh nguyệt.
• Duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng, đầy đủ vi chất: Chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, chất béo lành mạnh và protein chất lượng cao giúp cung cấp nguyên liệu cần thiết cho quá trình tổng hợp hormone sinh dục nữ.
• Bổ sung vi chất cần thiết theo nhu cầu cơ thể: Các vi chất như sắt, vitamin nhóm B, vitamin D, kẽm và omega-3 tham gia vào quá trình tạo máu và điều hòa nội tiết. Việc bổ sung nên dựa trên tình trạng thiếu hụt và tư vấn của nhân viên y tế.
• Vận động thể chất ở mức độ phù hợp: Tập luyện đều đặn với cường độ vừa phải giúp cải thiện tuần hoàn máu và giảm stress. Ngược lại, tập luyện quá sức có thể làm rối loạn nội tiết và ảnh hưởng chu kỳ kinh.
• Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt để phát hiện sớm bất thường: Ghi nhận đều đặn thời gian, lượng máu kinh và các triệu chứng đi kèm giúp người phụ nữ chủ động nhận biết những thay đổi bất thường và trao đổi kịp thời với bác sĩ khi cần thiết. 

Ngoài các biện pháp tự nhiên hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt đang ngày càng được nhiều chị em quan tâm nhờ tính an toàn và dễ áp dụng, liệu pháp buffet vitamin – bổ sung đa dạng vitamin và khoáng chất từ thực phẩm tự nhiên như vitamin B, C, D, E, sắt, magie – được xem là giải pháp hỗ trợ cân bằng nội tiết, giảm rối loạn kinh nguyệt và cải thiện sức khỏe sinh lý nữ. 

Kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh, sinh hoạt điều độ và lựa chọn nguồn vitamin phù hợp sẽ giúp cơ thể hấp thu hiệu quả, từ đó hỗ trợ chu kỳ kinh nguyệt ổn định một cách bền vững và tự nhiên.

Cần đến bệnh viện ngay lập tức nếu kinh nguyệt ra ít kèm dấu hiệu nào?

Bạn không nên chủ quan nếu kinh nguyệt ra ít đi kèm đau bụng dữ dội, chảy máu kéo dài trên 7 ngày hoặc ra máu giữa kỳ. Các dấu hiệu như chóng mặt, mệt mỏi nhiều, da xanh xao cũng có thể gợi ý thiếu máu.

Ngoài ra, chậm kinh kéo dài kèm thử thai dương tính, hoặc tiền sử PCOS, u xơ tử cung hay bệnh tuyến giáp là những tình huống cần thăm khám sớm. Việc phát hiện và xử trí kịp thời giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản và phòng ngừa biến chứng lâu dài. 

Thắc mắc tại sao kinh nguyệt ra ít có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ sinh lý tạm thời đến bệnh lý cần can thiệp y tế. Hiểu đúng nguyên nhân, điều chỉnh lối sống và chủ động thăm khám khi cần thiết là chìa khóa giúp các chị em tự bảo vệ sức khỏe sinh sản một cách khoa học. 

Tài liệu tham khảo

• https://www.who.int/health-topics/womens-health   
• https://academic.oup.com/jcem/article/103/12/4565/5122677 
• https://journals.physiology.org/doi/full/10.1152/ajpendo.2003.284.5.E1021