Đau thượng vị là đau ở đâu? Nguyên nhân và hướng xử lý hiệu quả

Đau thượng vị là đau ở đâu chính là thắc mắc phổ biến của nhiều người. Thực tế, đau thượng vị có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau như viêm loét dạ dày, trào ngược axit hay rối loạn tiêu hóa. Hiểu rõ vị trí và tính chất cơn đau sẽ giúp bạn nhận biết sớm vấn đề và điều trị kịp thời, tránh để bệnh tiến triển nặng hơn.

Vị trí vùng thượng vị nằm ở đâu trên cơ thể?

Cơn đau này có thể liên quan đến nhiều cơ quan: Dạ dày, thực quản, tụy, thậm chí tim mạch.  Vùng “thượng vị” (epigastric region) nằm ở phần giữa bụng phía trên: Ngay dưới xương ức, phía trên rốn và giữa hai khung sườn. Đây là khu vực mà khi bị tổn thương hoặc bị kích thích bởi các cơ quan tiêu hóa sẽ thường xuất hiện cảm giác đau. Nghiên cứu cho thấy, đau vùng này chiếm khoảng 16,5% trong các trường hợp đau bụng cấp tại khoa cấp cứu.

Việc xác định chính xác đau vùng thượng vị là đau ở đâu giúp bạn và bác sĩ hướng tới chẩn đoán nhanh hơn, vì nhiều nguyên nhân nguy hiểm có thể xuất phát từ vị trí này.

Đau thượng vị là đau ở đâu và biểu hiện thường gặp

Sau khi đã biết đau thượng vị là đau ở đâu ta hãy đến với những biểu hiện của cơn đau này:

• Đau âm ỉ, nóng rát hoặc cảm giác bỏng rát ở vùng trên rốn dưới lồng ngực. 
• Cơn đau có thể bắt đầu sau bữa ăn, khi đói hoặc liên quan tới ăn uống/ nghiêng người. 
• Kèm theo ợ hơi, chướng bụng, buồn nôn hoặc cảm giác no sớm. Theo một nghiên cứu, nhóm có triệu chứng này chiếm tới 60–70% trong các trường hợp dyspepsia (rối loạn tiêu hóa) ở vùng thượng vị.

Ngoài ra, nếu kèm: Đau lan ra sau lưng, nôn ói, sụt cân hoặc vàng da… thì cần ngay kiểm tra chuyên sâu. Sự xuất hiện của các biểu hiện này ở vị trí vùng thượng vị dạ dày nên được lưu ý vì đôi khi dấu hiệu ban đầu tưởng nhẹ nhưng có thể là cảnh báo của các vấn đề lớn hơn.

Nguyên nhân đau vùng thượng vị thường gặp

Khi đã biết đau thượng vị là ở đâu, bước tiếp theo là hiểu nguyên nhân vì sao vùng này bị đau. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến, đã được nghiên cứu:

• Viêm dạ dày, viêm thực quản hoặc trào ngược dạ dày- thực quản (GERD): Dịch axit trào ngược lên niêm mạc thực quản gây cảm giác nóng, đau phía trên bụng.
• Loét dạ dày- tá tràng: Vết loét trên niêm mạc làm đau và thường đau khi đói hoặc sau ăn. 
• Vấn đề gan/mật-  tụy: Như sỏi mật, viêm tụy cấp khiến cảm giác đau bắt nguồn ở trên rốn, có thể lan sau lưng. 
• Ăn quá no, uống rượu bia, ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ hoặc cay nóng: Tạo áp lực cho dạ dày và vùng vị trí thượng vị dạ dày. 
• Trường hợp hiếm hơn: Cơn đau thượng vị có thể báo hiệu bệnh tim mạch, phình động mạch chủ hoặc các vấn đề ngoài đường tiêu hóa. Ví dụ nghiên cứu Đan Mạch cho thấy đau vùng trên bụng không rõ nguyên nhân có thể liên quan tới bệnh mạch vành. 

Cách phân biệt đau thượng vị với các loại đau khác

Dưới đây là các cách phân biệt giữa đau thượng vị và các cơ quan khác như sau:

Phân biệt với đau vùng hạ sườn phải (gan – mật)

Nếu đau lan sang vai phải hoặc vàng da, đó không phải đau thượng vị, mà khả năng cao là bệnh gan – mật.

Phân biệt với đau quanh rốn (ruột non, ruột thừa giai đoạn đầu)

Nếu cơn đau chuyển dần xuống bụng phải và kèm sốt, đó có thể là viêm ruột thừa, cần cấp cứu

Phân biệt với đau vùng ngực – tim mạch

Một số trường hợp nhồi máu cơ tim cấp có thể đau vùng thượng vị – đây là bẫy chẩn đoán nguy hiểm mà người bệnh cần lưu ý.

Phân biệt với đau vùng hạ vị (bàng quang, sinh dục)

Hãy đi khám ngay nếu có các biểu hiện sau:

• Đau thượng vị dữ dội, kéo dài trên 1 tuần
• Nôn ra máu, đi ngoài phân đen
  Sụt cân nhanh, chán ăn
• Đau lan ra ngực, khó thở, vã mồ hôi

Đây có thể là dấu hiệu của loét dạ dày chảy máu, ung thư dạ dày hoặc nhồi máu cơ tim.

Hỗ trợ giảm đau và phục hồi chức năng dạ dày từ bên trong nhờ Buffet Vitamins

Việc giảm đau và phục hồi chức năng dạ dày không chỉ phụ thuộc vào thuốc, mà còn ở khả năng tái tạo niêm mạc và cân bằng môi trường acid–kiềm bên trong. Khi dạ dày bị viêm hoặc tổn thương, tế bào biểu mô cần các vi chất như vitamin B, C, E, kẽm, magie để tái tạo và chống oxy hóa.

Khái niệm “Buffet Vitamins” được hiểu như một bảng dưỡng chất toàn diện- kết hợp đa loại vitamin và khoáng chất ở mức cân đối – giúp hỗ trợ cơ thể phục hồi từ nhiều cơ chế sinh học cùng lúc. Điều này phù hợp với hướng điều trị hiện đại: “Hỗ trợ dạ dày từ bên trong thay vì chỉ giảm triệu chứng.”

• Vitamin B1, B6, B12: Tăng chuyển hóa tế bào niêm mạc dạ dày

• Vitamin C và E: Chống oxy hóa, bảo vệ lớp nhầy dạ dày.

• Kẽm (Zn): Thúc đẩy tổng hợp protein và tái biểu mô hóa.

• Magie và canxi: Ổn định nhu động và giảm co thắt cơ trơn.

Bổ sung dinh dưỡng bằng Buffet Vitamins là tác động đa chiều: Giảm đau, phục hồi, tăng sức đề kháng mô, cân bằng hệ vi sinh và cải thiện chuyển hóa năng lượng. Cách tiếp cận này được xem như nền tảng hỗ trợ điều trị các bệnh lý dạ dày mạn tính trong y học hiện đại.

Hiểu rõ đau thượng vị là đau ở đâu giúp bạn nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường của hệ tiêu hóa và có hướng xử lý kịp thời. Nếu cơn đau kéo dài hoặc kèm theo các triệu chứng như buồn nôn, đầy hơi, ợ nóng, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị đúng cách, tránh để bệnh tiến triển nặng gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Nguồn tham khảo:

• https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18627631/
• https://advancedfoodintolerancelabs.com/blogs/news/epigastric-pain-5-common-causes-and-finding-relief
• https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20480264/