Công dụng của vitamin B9 không chỉ giúp tạo máu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ và giấc ngủ. Bài viết này giải thích rõ vitamin B9 có tác dụng gì và cách bổ sung đúng để cải thiện sức khỏe tinh thần.
Mối liên hệ giữa vitamin B9 và sức khỏe tâm thần
Vitamin B9 (folate) là một trong những vi chất quan trọng tham gia vào quá trình tổng hợp DNA và sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh. Điều này khiến nó đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì trạng thái tâm lý ổn định.
Nghiên cứu “Is low folate a risk factor for depression? A meta-analysis and exploration of heterogeneity” của Gilbody et al. (2007) đăng trên Journal of Epidemiology & Community Health, phân tích 11 nghiên cứu với 15.315 người tham gia. Kết quả cho thấy những người thiếu folate có nguy cơ trầm cảm cao hơn 55% so với người bình thường.
Theo nghiên cứu “Prevalence of Folate Deficiency in Patients with Depressive Symptoms: Biochemical and Clinical Implications” đăng trên International Journal of Science and Research Archive (2025), tỷ lệ thiếu folate hay vitamin B9 ở bệnh nhân trầm cảm dao động từ 10 – 30%, thường đi kèm thiếu vitamin B12 và sắt. Nghiên cứu khuyến nghị sàng lọc sinh hóa định kỳ cho bệnh nhân trầm cảm để phát hiện thiếu hụt dinh dưỡng.
Điều đáng chú ý là vitamin B9 giúp cơ thể tổng hợp serotonin và dopamine, hai chất dẫn truyền thần kinh quan trọng giúp cải thiện cảm xúc. Khi thiếu hụt, não bộ dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, lo âu và giảm động lực.
Vai trò của vitamin B9 đối với tinh thần và não bộ
Vitamin B9 tham gia vào quá trình methyl hóa DNA – một cơ chế quan trọng giúp điều chỉnh hoạt động gen và chức năng não. Nhờ đó, vitamin B9 ảnh hưởng trực tiếp đến trí nhớ, khả năng tập trung và phản xạ.
Nghiên cứu “Folate, vitamin B-6, and vitamin B-12 intake and mild cognitive impairment and probable dementia in the Women’s Health Initiative Memory Study” đăng trên Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics năm 2014, thực hiện trên 7.030 phụ nữ hậu mãn kinh trong 5 năm. Kết quả cho thấy những người có lượng folate dưới mức khuyến nghị có nguy cơ suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ cao gấp 2 lần.
Ngoài ra, vitamin B9 còn giúp:
- Hỗ trợ nâng cao sự tập trung và tốc độ xử lý dữ liệu
- Góp phần tái cấu trúc hệ thần kinh
- Góp phần hạn chế suy giảm nhận thức do lão hóa
Công dụng của vitamin B9 với giấc ngủ và sức khỏe tâm thần
Giấc ngủ có mối liên hệ chặt chẽ với hormone melatonin và serotonin – hai chất mà vitamin B9 tham gia điều hòa. Theo nghiên cứu “Assessment of a multi-ingredient dietary supplement on sleep quality” đăng trên BMC Sleep Science and Practice năm 2020, thực hiện trên 60 người bị mất ngủ, cho thấy bổ sung đa thành phần (bao gồm vitamin nhóm B) giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ so với giả dược.
Điều này cho thấy công dụng của vitamin B9 không chỉ dừng lại ở não bộ mà còn hỗ trợ cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Vitamin B9 giúp:
- Ổn định nhịp sinh học
- Giảm căng thẳng thần kinh
- Thúc đẩy cơ thể tổng hợp melatonin nội sinh
Tuy nhiên, việc bổ sung không đúng liều có thể gây tác dụng ngược. Một số người nhạy cảm có thể cảm thấy tỉnh táo hơn khi dùng vitamin B9 liều cao vào buổi tối.
Thực phẩm giàu vitamin B9
Khi đã hiểu về công dụng của vitamin B9 với sức khoẻ, việc bổ sung từ thực phẩm tự nhiên là lựa chọn cần thiết, an toàn và hiệu quả. Vitamin B9 tồn tại nhiều trong các loại thực phẩm sau:
- Các loại rau lá xanh đậm như cải bó xôi và rau bina
- Đậu lăng, đậu xanh
- Trái cây họ cam quýt
- Gan động vật
- Bơ và các loại hạt
Theo báo cáo “Folate – Health Professional Fact Sheet” của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) đăng trên trang ODS năm 2023, những người duy trì chế độ ăn giàu folate tự nhiên có nguy cơ thiếu hụt vitamin B9 thấp hơn so với nhóm ăn uống kém cân bằng. Một lưu ý quan trọng là vitamin B9 dễ bị mất khi nấu ở nhiệt độ cao. Vì vậy, nên ưu tiên hấp hoặc ăn sống (với thực phẩm phù hợp) để giữ lại dưỡng chất.
Các câu hỏi thường gặp về công dụng của vitamin B9
Công dụng của vitamin B9 có giúp cải thiện trí nhớ nhanh không?
Công dụng của vitamin B9 có thể hỗ trợ cải thiện trí nhớ, nhưng không mang lại hiệu quả tức thì. Theo nghiên cứu “Folic acid supplementation improves cognitive function by reducing the levels of peripheral inflammatory cytokines in elderly Chinese subjects with MCI” đăng trên Scientific Reports năm 2016, ở 152 người lớn tuổi có suy giảm nhận thức nhẹ. Sau 12 tháng, nhóm bổ sung Vitamin B9 ghi nhận cải thiện điểm nhận thức và giảm các chỉ dấu viêm so với nhóm đối chứng.
Uống vitamin B9 có gây mất ngủ không?
Không, trong đa số trường hợp. Tuy nhiên, nếu dùng vitamin B9 liều cao vào buổi tối, một số người có thể cảm thấy tỉnh táo hơn. Vì vậy các chuyên gia khuyến nghị người dùng nên sử dụng vào buổi sáng để hỗ trợ hấp thu tốt hơn.
Người trẻ có cần bổ sung vitamin B9 không?
Có. Người trẻ thường chịu áp lực học tập và công việc, khiến não bộ hoạt động nhiều. Việc bổ sung vitamin B9 giúp tăng tập trung và giảm căng thẳng tinh thần.
Bổ sung vitamin B9 trong bao lâu thì có hiệu quả?
Thông thường, cần từ 4 – 12 tuần để cơ thể tiếp thụ và phục hồi mức folate. Qua đó, cải thiện các triệu chứng như mệt mỏi, giảm tập trung.
Có nên bổ sung vitamin B9 lâu dài không?
Có thể bổ sung lâu dài nếu theo liều khuyến nghị. Tuy nhiên, nên tham khảo ý kiến chuyên gia nếu dùng liều cao hoặc kết hợp với thực phẩm chức năng khác.
Công dụng của vitamin B9 không chỉ dừng lại ở việc tạo máu mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ não bộ, cải thiện giấc ngủ và ổn định tâm trạng. Việc bổ sung đúng cách sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống rõ rệt.
Mặc dù tốt cho trí não vào giấc ngủ, vitamin B9 có thể chỉ là một phần hỗ trợ cải thiện triệu chứng, đặc biệt ở những người trung niên mất ngủ kéo dài vì nguyên nhân thường đến từ việc suy giảm năng lượng, mất cân bằng nội tiết (ở nữ giới), stress,… Để giúp cải thiện trí lực và ngủ ngon, bạn có thể cần đến các liệu pháp can thiệp chuyên sâu hơn từ Drip Hydration.
Brain Power Plus kết hợp ALA và tổ hợp 16 vi dưỡng chất thiết yếu nuôi dưỡng tế bào từ bên trong, giúp tăng năng lượng, trẻ hoá tế bào và kích hoạt lại cơ chế phục hồi tự nhiên của cơ thể. Liên hệ ngay tổng đài 0901885088 để được tư vấn dịch vụ.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Is low folate a risk factor for depression? A meta-analysis and exploration of heterogeneity
- Prevalence of Folate Deficiency in Patients with Depressive Symptoms: Biochemical and Clinical Implications
- Folate, vitamin B-6, and vitamin B-12 intake and mild cognitive impairment and probable dementia in the Women’s Health Initiative Memory Study
- Assessment of a muiti-ingredient dietary supplement on sleep quality: a randomized, double-blinded, placebo-controlled crossover clinical study
- Folic acid supplementation improves cognitive function by reducing the levels of peripheral inflammatory cytokines in elderly Chinese subjects with MCI
Bài viết của: Dược sĩ Võ Thuỳ Trinh
