Giải đáp: Vitamin B12 có trong loại hạt nào?

Vitamin B12 có trong loại hạt nào là thắc mắc phổ biến của những người muốn bổ sung dinh dưỡng từ nguồn thực vật. Hiểu rõ hàm lượng B12 trong từng loại hạt giúp bạn xây dựng chế độ ăn khoa học, ngăn ngừa thiếu hụt và hỗ trợ sức khỏe thần kinh lẫn năng lượng hằng ngày.

Công dụng tuyệt vời của Vitamin B12

Vitamin B12 (cobalamin) là dưỡng chất cơ thể không tự tạo ra, nên bạn phải bổ sung từ thực phẩm hoặc sản phẩm hỗ trợ. Loại vitamin này tham gia vào nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể, gồm:

• Tạo hồng cầu: Vitamin B12 giúp tế bào máu phân chia và tổng hợp DNA đúng cách, từ đó hình thành hồng cầu khỏe mạnh. Khi thiếu B12, cơ thể dễ gặp tình trạng thiếu máu hồng cầu to (macrocytic anemia). Nghiên cứu của Stabler (2013, New England Journal of Medicine) chỉ ra rằng thiếu B12 kéo dài làm giảm sản sinh hồng cầu và gây thiếu máu hồng cầu to.
• Bảo vệ hệ thần kinh:  Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì lớp myelin – lớp “áo giáp” bao quanh các sợi thần kinh, giúp tín hiệu thần kinh truyền đi nhanh chóng và chính xác. Khi thiếu B12, lớp myelin có thể bị tổn thương, dẫn đến tín hiệu thần kinh truyền chậm hoặc sai lệch, gây ra các triệu chứng như tê bì tay chân, khó giữ thăng bằng, mệt mỏi thần kinh, thậm chí ảnh hưởng đến trí nhớ và khả năng tập trung. Nhờ B12, hệ thần kinh được bảo vệ, các chức năng vận động và nhận thức duy trì ổn định, giúp cơ thể phản ứng linh hoạt với môi trường xung quanh.
• Chuyển hóa năng lượng: Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong quá trình cơ thể biến đổi thức ăn thành năng lượng. Nó tham gia vào các phản ứng sinh hóa giúp chuyển hóa đường, chất béo và protein thành các phân tử mà tế bào có thể sử dụng trực tiếp để duy trì hoạt động hàng ngày. Khi cơ thể thiếu B12, quá trình này bị gián đoạn, dẫn đến cảm giác mệt mỏi, uể oải và khó duy trì sức bền. Vì vậy, B12 không chỉ giúp “nạp nhiên liệu” cho cơ thể mà còn đảm bảo rằng năng lượng được giải phóng một cách hiệu quả và ổn định.
• Hỗ trợ tim mạch: Một trong những vai trò quan trọng khác của B12 là kiểm soát mức homocysteine – một hợp chất trong máu liên quan đến nguy cơ tổn thương mạch máu. Khi B12 không đủ, homocysteine có thể tích tụ, làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và các vấn đề tim mạch. Nhờ vai trò điều hòa này, B12 góp phần duy trì sự lưu thông máu ổn định và giảm áp lực lên tim, từ đó hỗ trợ sức khỏe tim mạch tổng thể.
• Phục hồi và tái tạo tế bào: Vitamin B12 cần thiết cho quá trình sửa chữa và tạo mới tế bào, đặc biệt quan trọng khi cơ thể đang phục hồi. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy, thiếu B12 làm chậm quá trình hồi phục mô và tăng nguy cơ viêm, theo Pawlak et al. (2013, Nutrients).

Vitamin B12 có trong loại hạt nào?

Nhiều người thường băn khoăn: “Liệu các loại hạt có phải nguồn cung cấp vitamin B12 không?” Thực tế, câu trả lời là không. Vitamin B12, hay cobalamin, là một dưỡng chất thiết yếu mà cơ thể con người không thể tự tổng hợp. Nó chỉ được sản xuất bởi vi khuẩn và vi sinh vật, vì vậy thực vật – bao gồm các loại hạt – không thể tạo ra B12 ở dạng sinh học mà cơ thể hấp thụ được.

Các loại hạt phổ biến như hạnh nhân, óc chó, hạt điều, hạt bí hay hạt lanh, mặc dù giàu protein, chất béo lành mạnh và các vitamin nhóm B khác, gần như không chứa vitamin B12. Điều này được xác nhận trong các cơ sở dữ liệu dinh dưỡng uy tín như USDA FoodData Central, nơi giá trị B12 trong nhóm hạt hầu như bằng 0. 

Nghiên cứu trong tạp chí Nutrients (2017) cũng nhấn mạnh rằng thực vật nói chung không chứa B12 hoạt tính sinh học, và những chất tương tự B12 trong thực vật như tảo biển hay nấm men thường không có hiệu quả sinh học, tức là cơ thể không thể sử dụng chúng thay thế B12 thật.

Nhiều người thường nhầm lẫn rằng các loại hạt giàu dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất cũng chứa vitamin B12, nhưng thực tế không phải vậy. Nghiên cứu của Pawlak và cộng sự (2013, Nutrients) cho thấy những người ăn chay hoặc thuần chay lâu dài nếu không bổ sung B12 sẽ dễ gặp tình trạng thiếu hụt, dẫn đến rối loạn thần kinh, thiếu máu megaloblastic và mệt mỏi.

Trên thực tế, nguồn chính cung cấp B12 là các sản phẩm động vật như thịt, cá, trứng, sữa, hoặc thực phẩm được tăng cường B12 như ngũ cốc ăn sáng, sữa thực vật bổ sung B12. Vì vậy, việc chỉ dựa vào hạt để bổ sung B12 là không đủ, đặc biệt với người ăn chay lâu dài, và có thể dẫn đến thiếu B12 nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe thần kinh và máu.

Bổ sung vitamin B12 bằng đường truyền tại sao đang được nhiều người quan tâm hiện nay?

Hiện nay, việc bổ sung vitamin B12 qua đường tiêm truyền Buffet Vitamin của Drip Hydration đang thu hút nhiều sự chú ý nhờ một số lợi ích rõ ràng:

• Hấp thụ nhanh và hiệu quả: Khi truyền trực tiếp vào tĩnh mạch, vitamin B12 đi thẳng vào máu, vượt qua giới hạn hấp thu ở ruột. Điều này đặc biệt hữu ích cho người có vấn đề về hấp thụ B12 từ thực phẩm hoặc viên uống.
• Giúp cải thiện nhanh các triệu chứng thiếu B12: Thiếu B12 có thể gây mệt mỏi, chóng mặt, tê tay chân hoặc thiếu máu. Truyền B12 giúp cơ thể bù đắp nhanh lượng vitamin thiếu hụt, cải thiện sức khỏe và năng lượng nhanh hơn so với đường uống.
• Hỗ trợ người ăn chay hoặc thuần chay: Vì nguồn thực phẩm tự nhiên chứa B12 chủ yếu là động vật, những người ăn chay lâu dài dễ gặp thiếu hụt. Truyền B12 là giải pháp bổ sung hiệu quả.
• Được sử dụng trong liệu pháp chăm sóc sức khỏe chủ động toàn diện: Nhiều trung tâm sức khỏe kết hợp truyền B12 với các dưỡng chất khác để hỗ trợ phục hồi cơ thể, tăng cường hệ miễn dịch và cải thiện tinh thần, năng lượng.

Nhìn chung đây là phương pháp truyền B12 hiện được quan tâm vì tốc độ hấp thụ nhanh, hiệu quả cao và tiện lợi, đặc biệt với những người khó hấp thu qua đường ăn uống hoặc cần bổ sung ngay lập tức.

Một vài lưu ý để tối ưu hóa hiệu quả bổ sung vitamin B12

Để việc bổ sung vitamin B12 thực sự hiệu quả, bạn cần lưu ý một số yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng hấp thu và chuyển hóa của cơ thể:

• Xác định nguyên nhân thiếu B12: Thiếu B12 có thể do chế độ ăn, bệnh lý dạ dày, thuốc hoặc rối loạn hấp thu. Phương pháp bổ sung cần được điều chỉnh phù hợp với từng nguyên nhân.
• Chọn đúng dạng B12: Các dạng Methylcobalamin, Cyanocobalamin, Hydroxocobalamin có tốc độ hấp thu và thời gian tồn lưu khác nhau. Người gặp vấn đề thần kinh thường nên dùng Methylcobalamin vì hiệu quả trong chuyển hóa thần kinh tốt hơn.
• Không bỏ qua “intrinsic factor”: Đây là protein giúp vận chuyển B12 qua ruột non. Thiếu intrinsic factor do viêm teo niêm mạc dạ dày hoặc phẫu thuật dạ dày có thể khiến bổ sung B12 kém hiệu quả.
• Theo dõi định kỳ: Kiểm tra nồng độ B12, homocysteine và methylmalonic acid (MMA) giúp đánh giá hiệu quả bổ sung và điều chỉnh liều hợp lý.
• Kết hợp chế độ ăn hợp lý: Sử dụng thực phẩm tăng cường B12 như sữa hạt, ngũ cốc fortify giúp duy trì mức B12 ổn định, đặc biệt với người ăn chay trường.
• Chọn thời điểm dùng thích hợp: Dùng B12 xa bữa ăn hoặc vào buổi sáng giúp giảm cạnh tranh hấp thu với các dưỡng chất khác, tăng hiệu quả bổ sung.
• Hạn chế tự ý dùng liều cao kéo dài: Dù B12 an toàn, liều quá lớn lâu dài có thể che lấp các vấn đề khác hoặc tăng nguy cơ nhiễm trùng ở người có hệ miễn dịch yếu; nên theo dõi bởi chuyên gia y tế.

Hiểu rõ Vitamin B12 có trong loại hạt nào sẽ giúp bạn bổ sung đúng cách và đầy đủ. Khi kết hợp kiến thức dinh dưỡng với theo dõi sức khỏe định kỳ, bạn sẽ tối ưu hoá hiệu quả bổ sung B12 và duy trì thể trạng tốt lâu dài.

Tài liệu tham khảo: 

• https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminB12-HealthProfessional/
• https://medlineplus.gov/ency/article/002403.htm