Rụng trứng có đau bụng không? Cách giảm nhẹ cơn đau do rụng trứng

Hiện tượng đau nhẹ hoặc âm ỉ ở vùng bụng dưới trong những ngày rụng trứng là điều bình thường do trứng phát triển và rụng gây tác động lên buồng trứng. Hiểu rõ rụng trứng có đau bụng không, cơ chế và triệu chứng đi kèm sẽ giúp bạn nhận biết sự khác biệt giữa đau bụng sinh lý và dấu hiệu bất thường cần đi khám.

Rụng trứng có đau bụng không?

Thực tế, câu trả lời là có thể và đây là hiện tượng khá phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Trong y học, tình trạng này được gọi là Mittelschmerz, nghĩa là “cơn đau giữa chu kỳ”.

Vào ngày rụng trứng có đau bụng dưới không còn tùy cơ địa mỗi người. Khi trứng được phóng thích khỏi buồng trứng, một số phụ nữ sẽ cảm thấy đau nhẹ, âm ỉ hoặc hơi nhói ở vùng bụng dưới. Cơn đau thường xuất hiện ở một bên bụng, tương ứng với bên buồng trứng đang rụng trứng. Thời gian đau có thể chỉ vài phút, vài giờ, nhưng cũng có trường hợp kéo dài 1–2 ngày.

Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến sự phát triển và vỡ của nang trứng. Trước khi rụng, nang trứng căng to làm mô xung quanh buồng trứng bị kéo giãn, gây cảm giác tức hoặc đau nhẹ. 

Khi trứng thoát ra, dịch nang trứng và đôi khi một ít máu chảy vào khoang bụng có thể kích thích màng bụng, tạo cảm giác nhói hoặc căng tức vùng bụng dưới. Ngoài ra, sự co bóp nhẹ của ống dẫn trứng và tử cung để đưa trứng di chuyển cũng có thể làm chị em cảm thấy khó chịu.

Trên thực tế, đau bụng do rụng trứng sẽ khác nhau ở mỗi người. Có người chỉ hơi lâm râm, có người cảm giác nhói thoáng qua, cũng có người gần như không cảm nhận gì. Một số trường hợp còn kèm theo đầy hơi nhẹ hoặc nhận thấy dịch âm đạo trong hơn, dai hơn vào thời điểm rụng trứng. 

Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Mỹ (ACOG), khoảng 20–30% phụ nữ từng trải qua đau bụng khi rụng trứng ít nhất một lần trong đời và đa số đều không nguy hiểm.

Dấu hiệu nhận biết đau bụng rụng trứng

Cơn đau rụng trứng thường xuất hiện ở một bên vùng bụng dưới, tương ứng với bên buồng trứng đang phóng noãn trong chu kỳ đó. Ở một số phụ nữ, vị trí đau có thể thay đổi qua từng tháng, khi buồng trứng luân phiên rụng trứng.

Đau bụng khi rụng trứng thường có mức độ nhẹ và không kéo dài. Cảm giác đau có thể là âm ỉ, hơi nóng rát hoặc nhói thoáng qua. Cơn đau đôi khi rõ hơn khi vận động mạnh hoặc quan hệ tình dục gần thời điểm rụng trứng, và thường dịu đi khi nghỉ ngơi hoặc chườm ấm vùng bụng. 

Theo một nghiên cứu đăng trên Journal of Women’s Health (2022), hơn 60% phụ nữ mô tả cảm giác đau giống như “chuột rút nhẹ” và không kèm theo các biểu hiện toàn thân khác.

Bên cạnh đau bụng dưới, thời điểm rụng trứng còn có thể xuất hiện một số dấu hiệu khác như: dịch nhầy cổ tử cung trở nên trong, loãng và dai giống lòng trắng trứng; ham muốn tình dục tăng nhẹ; buồn nôn thoáng qua hoặc cảm giác chướng bụng nhẹ do nồng độ hormone estrogen tăng. Những biểu hiện này giúp chị em dễ nhận biết giai đoạn dễ thụ thai nhất trong chu kỳ kinh nguyệt.

Cách tự giảm nhẹ cơn đau rụng trứng

Để giảm nhẹ cơn đau do rụng trứng, bạn nên:

• Chườm ấm vùng bụng dưới: Chườm ấm là biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc giảm đau rụng trứng. Nhiệt độ ấm giúp các cơ vùng bụng và vùng chậu được thư giãn, đồng thời làm giảm kích thích lên phúc mạc – nguyên nhân gây cảm giác đau nhói hoặc căng tức. Ngoài ra, chườm ấm còn giúp tăng tuần hoàn máu tại chỗ, từ đó làm dịu cơn đau nhanh hơn. Nên chườm ấm 15–20 phút mỗi lần, 1–2 lần/ngày trong thời điểm đau.
• Nghỉ ngơi và hạn chế vận động mạnh: Khi rụng trứng, vùng chậu trở nên nhạy cảm hơn bình thường. Việc vận động mạnh, tập luyện cường độ cao hoặc mang vác nặng có thể làm tăng áp lực ổ bụng, khiến cơn đau rõ và kéo dài hơn. Do đó, chị em nên ưu tiên nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc và chỉ duy trì các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ chậm hoặc giãn cơ. Tạm ngưng tập luyện nặng trong khoảng 24–48 giờ quanh ngày rụng trứng thường giúp cơ thể dễ chịu hơn.
• Uống đủ nước và ăn uống nhẹ nhàng: Cơ thể thiếu nước hoặc để bụng quá đói có thể làm tăng cảm giác khó chịu và co thắt ở vùng bụng dưới. Việc uống đủ nước, đặc biệt là nước ấm, giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định và giảm tình trạng chướng bụng. Bên cạnh đó, bạn nên ăn các bữa nhẹ, dễ tiêu, giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất như rau xanh, trái cây, sữa chua… để hỗ trợ cân bằng nội tiết và giảm cảm giác nặng bụng trong giai đoạn rụng trứng.
• Sử dụng thuốc giảm đau một cách hợp lý: Trong trường hợp cơn đau rụng trứng gây khó chịu nhiều, có thể cân nhắc dùng các thuốc giảm đau thông thường như paracetamol hoặc ibuprofen. Những thuốc này giúp giảm viêm nhẹ và làm dịu cảm giác đau nhanh chóng. Tuy nhiên, chị em không nên lạm dụng thuốc và cần tuân thủ đúng liều lượng khuyến cáo. Người đang mắc bệnh lý mạn tính, có tiền sử đau dạ dày, gan, thận hoặc đang dùng thuốc điều trị khác nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
• Theo dõi chu kỳ bằng ứng dụng rụng trứng: Việc ghi lại thời điểm xuất hiện cơn đau bụng rụng trứng thông qua sổ tay hoặc ứng dụng theo dõi chu kỳ giúp chị em nhận biết rõ quy luật rụng trứng của bản thân. Điều này không chỉ hỗ trợ kế hoạch mang thai hoặc tránh thai mà còn giúp phát hiện sớm những thay đổi bất thường, chẳng hạn như cơn đau ngày càng dữ dội hoặc kéo dài hơn bình thường. Khi có dữ liệu theo dõi cụ thể, việc trao đổi với bác sĩ cũng trở nên dễ dàng và chính xác hơn.

Phân biệt đau bụng rụng trứng và đau bụng kinh

Bạn có thể  dễ dàng phân biệt đau bụng rụng trứng và đau bụng kinh dựa vào bảng dưới đây:

Mức độ đau bụng rụng trứng liên quan đến khả năng sinh sản như thế nào?

Nhiều chị em tin rằng đau dữ dội hơn đồng nghĩa với trứng tốt hơn. Tuy nhiên, không có bằng chứng khoa học nào chứng minh cơn đau rụng trứng tỉ lệ thuận với khả năng sinh sản hay chất lượng trứng. Một số phụ nữ có trứng chất lượng tốt nhưng gần như không đau, trong khi người khác có cơn đau mạnh nhưng chất lượng trứng bình thường hoặc kém.

Đau bụng rụng trứng nhẹ – dấu hiệu sinh lý bình thường

Với phần lớn phụ nữ, cơn đau rụng trứng chỉ ở mức nhẹ đến vừa, kéo dài vài giờ đến 1–2 ngày. Nguyên nhân là do:

• Nang noãn vỡ giải phóng trứng, gây kích thích nhẹ phúc mạc.
• Dịch và máu nhỏ rỉ ra trong quá trình rụng trứng.

Trong trường hợp này, đau bụng rụng trứng không làm giảm khả năng sinh sản, thậm chí còn được xem là dấu hiệu cho thấy chu kỳ rụng trứng đang diễn ra đều đặn. Đây là thời điểm “cửa sổ thụ thai” mở ra, khả năng mang thai tự nhiên cao nhất nếu có quan hệ không dùng biện pháp tránh thai.

Không đau khi rụng trứng có ảnh hưởng đến khả năng mang thai không?

Nhiều phụ nữ không hề cảm thấy đau vào thời điểm rụng trứng. Điều này hoàn toàn bình thường và không đồng nghĩa với việc không rụng trứng. Khả năng sinh sản trong trường hợp này vẫn có thể hoàn toàn tốt, vì:

• Mỗi cơ thể có ngưỡng cảm nhận đau khác nhau.
• Quá trình rụng trứng vẫn diễn ra “êm ái” mà không gây kích thích rõ rệt.

Do đó, không đau bụng rụng trứng không phải là dấu hiệu vô sinh hay khó thụ thai.

Đau bụng rụng trứng dữ dội – cần thận trọng

Nếu cơn đau:

• Dữ dội, kéo dài nhiều ngày
• Đau kèm sốt, buồn nôn, rối loạn kinh nguyệt
• Đau tăng dần theo từng chu kỳ

Đây không còn là đau rụng trứng sinh lý đơn thuần. Một số nguyên nhân có thể ảnh hưởng gián tiếp đến khả năng sinh sản, như: Lạc nội mạc tử cung; U nang buồng trứng và viêm vùng chậu, viêm phần phụ. Trong những trường hợp này, khả năng sinh sản có thể bị ảnh hưởng nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Đau nhiều hay ít không quyết định khả năng sinh sản. Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào mức độ đau bụng rụng trứng, phụ nữ nên theo dõi chu kỳ kinh, thời gian rụng trứng, nội tiết tố và thăm khám định kỳ để đánh giá chính xác khả năng sinh sản của mình.

Tóm lại, rụng trứng có đau bụng không còn phụ thuộc vào cơ địa và tình trạng sức khỏe sinh sản của mỗi phụ nữ. Phần lớn các trường hợp đau bụng rụng trứng chỉ ở mức nhẹ, diễn ra ngắn ngày và không gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hay khả năng sinh sản. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài, dữ dội hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường khác, chị em nên chủ động thăm khám để được chẩn đoán và tư vấn kịp thời, nhằm bảo vệ sức khỏe sinh sản một cách an toàn và hiệu quả.

Tài liệu tham khảo

• https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9134-ovulation-pain-mittelschmerz
• https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mittelschmerz/symptoms-causes/
• https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/ovulation-pain
• https://www2.hse.ie/conditions/ovulation-pain/