Người có lối sống bận rộn, ngủ kém, thiếu năng lượng bị lão hóa sớm hơn 5-10 năm so với tuổi thật

Một trong những ‘ngôi sao’ trong lĩnh vực chống lão hóa của thế giới là Giáo sư David Sinclair – một nhà di truyền học nổi tiếng từ Đại học Harvard (Mỹ) . Thành tựu đáng chú ý của Giáo sư David Sinclair là đảo ngược tuổi sinh học giúp bản thân ông trẻ lại hơn 10 năm. Năm 2023 (khi ông 53 tuổi), kết quả kiểm tra tuổi sinh học cho thấy ông chỉ mới 42 tuổi. Bí quyết của ông là dù bận rộn đến đâu cũng phải rèn luyện để ngủ ngon, ăn đủ dinh dưỡng, bổ sung dưỡng chất cần thiết, tập luyện đều đặn để tăng cường năng lượng, chống lại lão hóa. 

Một triệu phú khác là doanh nhân công nghệ người Mỹ Bryan Johnson cũng áp dụng các biện pháp tương tự kết hợp với giải pháp về công nghệ đã trẻ hóa tuổi sinh học tới trên 10 năm. 

Đã có nhiều nghiên cứu về nguyên nhân gây lão hóa và cách chống lão hóa, với các đánh giá chung:  Người có lối sống bận rộn, ngủ kém, thiếu năng lượng có thể bị lão hóa nhanh hơn, sớm hơn từ 5-10 năm so với tuổi thật.

Vì sao ngủ kém gây lão hóa sớm?

Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Sleep Health vào tháng 9/2023, các nhà khoa học tại Đại học Augusta phát hiện ra rằng: Người có thói quen ngủ bừa bãi có tuổi sinh học cao hơn 9 tháng so với người có lịch trình ngủ cố định – nghĩa là các tế bào của nhóm người ngủ bừa bãi bị lão hóa sớm hơn 9 tháng so với người có lịch trình ngủ cố định.

Các dấu hiệu của ngủ kém bao gồm: khó ngủ, khó duy trì giấc ngủ, thức dậy sớm, ngủ không sâu giấc, ngủ ngắt quãng, …  Các dấu hiệu này có thể bắt đầu xuất hiện ở tuổi 35 và diễn biến xấu dần ở tuổi trung niên, có thể trầm trọng ở tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh do các thay đổi và rối loạn nội tiết tố.

Ngủ kém được chứng minh là gây tác động rất tiêu cực tới tình trạng lão hóa của bộ não, khiến bộ não lão hóa nhanh hơn từ 1,6-2,6 năm. Một nghiên cứu khác được công bố trên tạp chí Neurology vào tháng 12/2024 cho thấy: Người có từ 2-3 đặc điểm của giấc ngủ kém có tuổi não trung bình cao hơn 1,6 năm; Người hơn 3 đặc điểm của giấc ngủ kém có tuổi não trung bình cao hơn 2,6 năm.

Vì sao lối sống bận rộn gây mệt mỏi, căng thẳng là ‘kẻ thù’ của lão hóa sớm?

Lối sống bận rộn gây mệt mỏi và căng thẳng là “kẻ thù” của lão hóa sớm vì nó ảnh hưởng tiêu cực đến cả thể chất lẫn tinh thần:

• Căng thẳng kéo dài làm tăng hormone cortisol, gây viêm, phá hủy collagen và elastin, khiến da chảy xệ, xuất hiện nếp nhăn sớm.
• Thiếu ngủ do lịch trình bận rộn cản trở quá trình tái tạo tế bào, khiến cơ thể suy giảm sức đề kháng và não bộ lão hóa nhanh hơn.
• Lối sống bận rộn thường đi kèm với chế độ ăn uống kém lành mạnh và ít vận động, làm tăng nguy cơ mắc bệnh mãn tính và đẩy nhanh quá trình lão hóa toàn diện.

Vì sao cơ thể thiếu năng lượng là tác nhân gây lão hóa sớm?

Thiếu năng lượng có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa thông qua một số cơ chế chính:

• Stress oxy hóa: Khi cơ thể thiếu năng lượng, các quá trình tế bào hoạt động kém hiệu quả, dẫn đến sự gia tăng sản xuất các gốc tự do. Các gốc tự do này gây ra stress oxy hóa, làm tổn thương tế bào và DNA, góp phần vào quá trình lão hóa.
• Suy giảm chức năng tế bào: Năng lượng là cần thiết cho các tế bào thực hiện chức năng sửa chữa và tái tạo. Khi thiếu năng lượng, các tế bào không thể hoạt động tối ưu, dẫn đến sự suy giảm chức năng và lão hóa sớm.
• Viêm mạn tính: Cơ thể bị thiếu năng lượng có thể gây ra tình trạng viêm mạn tính, một yếu tố liên quan đến nhiều bệnh lý liên quan đến tuổi tác và quá trình lão hóa.
• Suy giảm sản xuất collagen: Collagen là một protein quan trọng giúp duy trì độ đàn hồi và săn chắc của da. Năng lượng là cần thiết cho quá trình sản xuất collagen. Thiếu năng lượng có thể làm giảm sản xuất collagen, dẫn đến nếp nhăn và da chảy xệ.
• Ảnh hưởng tới giấc ngủ: Khi cơ thể thiếu năng lượng, sẽ gây ra tình trạng mất ngủ, hoặc ngủ không sâu giấc. Điều này cũng làm đẩy nhanh quá trình lão hóa.

Duy trì sự cân bằng trong công việc – cuộc sống, bổ sung dinh dưỡng, tăng cường vận động, sử dụng các hoạt chất bổ sung là chìa khóa để trì hoãn lão hóa, giúp cơ thể tràn đầy năng lượng. Đặc biệt là những hoạt động này còn góp phần không nhỏ vào việc trẻ hóa hệ nội tiết, duy trì nồng độ nội tiết tố ổn định, giúp trẻ hóa toàn diện cơ thể.

Tài liệu tham khảo:

• Tạp chí Sleep Health
• Tạp chí Neurology
• https://vnexpress.net/ngu-ngon-lam-cham-qua-trinh-lao-hoa-4659358.html 
• https://vista.gov.vn/vi/news/khoa-hoc-y-duoc/giac-ngu-kem-o-tuoi-trung-nien-lien-quan-toi-dau-hieu-lao-hoa-nao-10419.html