Mệt mỏi, chán ăn, sụt cân kéo dài là nhóm triệu chứng cảnh báo cơ thể đang gặp vấn đề nghiêm trọng. Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nội tiết như cường giáp, đái tháo đường, bệnh lý tiêu hóa viêm ruột, trầm cảm hoặc nguy hiểm hơn là bệnh lý ác tính như ung thư, nhiễm trùng mãn tính. Nếu sụt >5% trọng lượng cơ thể trong 6-12 tháng không rõ nguyên nhân, bạn cần đi khám bác sĩ ngay.
Bị mệt mỏi chán ăn sụt cân cảnh báo vấn đề gì của sức khỏe?
Mệt mỏi chán ăn sụt cân có thể khiến cho cơ thể bị suy nhược. Tình trạng này kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc mà còn có thể gây bệnh lý ảnh đến sức khoẻ, thậm chí có thể gây ra các ảnh hưởng nghiêm trọng. Bạn có thể thấy mệt mỏi chán ăn sụt cân, điều này có thể do tình trạng bệnh lý hoặc không bệnh lý gây nên.

Một số bệnh lý có thể khiến người bệnh mệt mỏi chán ăn có thể kể đến như:
| Nhóm bệnh lý | Bệnh lý cụ thể | Triệu chứng đi kèm đặc trưng | Khi nào cần đi khám gấp? |
| Nội tiết & Mạch máu | Cường giáp, Đái tháo đường Tuýp 1 | Khát nước nhiều, tiểu nhiều, tim đập nhanh, chịu nóng kém | Cân nặng giảm nhanh >1kg/tuần |
| Bệnh lý Ung thư | Ung thư dạ dày, phổi, đại tràng… | Sốt nhẹ về chiều, mệt mỏi suy kiệt, chán ăn kéo dài | Sụt cân không rõ nguyên nhân |
| Nhiễm trùng mãn tính | Lao phổi, HIV, Viêm nội tâm mạc | Ho kéo dài, đổ mồ hôi trộm ban đêm, sốt dai dẳng | Ho ra máu, sốt cao liên tục |
| Tâm thần – Thần kinh | Trầm cảm, Rối loạn lo âu | Mất ngủ, giảm hứng thú cuộc sống, suy nghĩ tiêu cực | Có ý định tự hại |
Khi nào mệt mỏi chán ăn sụt cân gây nguy hiểm cho sức khoẻ và cần đi khám?
Mệt mỏi chán ăn sụt cân có thể xuất phát từ các lý do không bệnh lý như rối loạn lo âu, các bệnh tâm thần kinh,… Tình trạng này do cơ thể quá căng thẳng và có thể dẫn tới mất ngủ. Ngoài ra, do áp lực công việc hoặc do quá bận rộn không có thời gian nghỉ ngơi… khiến cho cơ thể chán ăn và gây ra sụt cân. Mặc dù vậy, như trình bày ở trên những người mệt mỏi chán ăn sụt cân có thể xuất phát từ bệnh lý. Vì vậy nếu xuất hiện các dấu hiệu sau thì người bệnh cần đi khám và có phương pháp điều trị phù hợp kịp thời, tránh những ảnh hưởng xấu có thể gây ra cho sức khỏe.
- Khi cân nặng cơ thể mất đi ít nhất khoảng 5% tổng số cân nặng của cơ thể và tình trạng này kéo dài từ 6 đến 12 tháng. Người bệnh không hề thay đổi về chế độ ăn hay các thói quen ăn uống trong suốt quá trình bị giảm cân. Hoặc không phải sụt cân do thực hiện luyện tập cường độ cao. Theo thống kê trên Hiệp hội Bác sĩ Gia đình Hoa Kỳ (AAFP – American Academy of Family Physicians) cho thấy các bệnh lý liên quan đến sụt cân bao gồm ung thư chiếm 15% đến 37%, rối loạn tiêu hoá chiếm 10% đến 20%, rối loạn tâm thần từ 10% đến 23%. Ngoài ra còn có khoảng 25% bệnh nhân sụt cân mà không xác định được nguyên nhân là gì.
- Đi kèm với trạng thái sụt cân người bệnh bị mệt mỏi và dây là những dấu hiệu của bệnh suy thượng thận, thận mãn. trầm cảm, hội chứng thận hư, bệnh u hạt hay các bệnh nhiễm trùng khác…
- Sốt và ra mồ hôi trộm vào buổi đêm.
- Một số người bệnh có kèm theo ho, khó thở, đi tiểu ra máu, khát nước quá mức, đi tiểu nhiều, tiểu máu, ớn lạnh, tay chân run, đau thắt ngực, đau bụng, đau nhức cơ khớp…

Cách khắc phục tình trạng mệt mỏi chán ăn
Mệt mỏi chán ăn sụt cân có thể khiến người bệnh suy kiệt cả về thể chất và tinh thần. Theo đó, việc tìm hiểu nguyên nhân và cách khắc phục là vô cùng quan trọng:
- Thay đổi các thói quen sinh hoạt. Cảm giác mệt mỏi sẽ khiến cho cơ thể không thể hoàn thành các công việc hàng ngày. Vì vậy bạn cần sắp xếp lại mọi công việc để tránh tình trạng công việc quá tải. Thêm vào đó, không nên ôm đồm việc sẽ khiến cho cơ thể rơi vào trạng thái chán ăn. Ngoài ra, nên dành thời gian thư giãn, có thể tắm dưới vòi hoa sen hoặc ngâm mình trong nước mát, hít thở sâu, massage… giúp giảm căng thẳng và mệt mỏi cho cơ thể.
- Cân đối lại các bữa ăn trong ngày giúp cơ thể tìm lại cảm giác ngon miệng. Nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày nhằm cung cấp đủ lượng và chất dinh dưỡng cho cơ thể. Hạn chế hoặc tránh sử dụng các loại thức ăn có chứa dầu mỡ hoặc hàm lượng muối quá cao. Như vậy sẽ khiến cho người ăn nhanh ngán.
- Ngoài ra nên thực hiện luyện tập thể dục thường xuyên để giúp tiêu hao và đốt cháy năng lượng tốt. Từ đó tăng và kích thích sự thèm ăn giúp cơ thể ăn được ngon hơn và nhiều hơn.
- Đảm bảo chất lượng giấc ngủ để cơ thể duy trì tốc độ trao đổi chất ổn định, từ đó giúp cho cơ thể khỏe mạnh và tăng cường sức đề kháng
- Giữ vệ sinh răng miệng, đồng thời chữa dứt điểm các cơn đau do răng miệng gây nên giúp sử dụng thức ăn dễ dàng và cảm nhận được vị giác khi ăn các loại thực phẩm.
- Thay đổi món ăn giúp kích thích vị giác, từ đó có thể lựa chọn ăn nhiều hơn.
Những câu hỏi thường gặp về tình trạng mệt mỏi chán ăn sụt cân
Sụt cân bao nhiêu kg trong 1 tháng là nguy hiểm?
Nếu sụt > 5 kg/tháng mà không can thiệp chế độ giảm cân, đây là dấu hiệu báo động nghiêm trọng cảnh báo các bệnh lý suy kiệt, nội tiết hoặc khối u ác tính.
Bị mệt mỏi chán ăn nên khám ở khoa nào?
Bạn nên đến Khoa Nội tổng quát đầu tiên để được thực hiện các xét nghiệm tầm soát toàn diện (máu, gan, thận, tuyến giáp). Tùy kết quả, bác sĩ sẽ chuyển bạn sang Khoa Tiêu hóa, Nội tiết hoặc Tâm thần/Tâm lý.
Sụt cân nhưng vẫn ăn uống bình thường là bệnh gì?
Hiện tượng này thường do cơ thể tăng tốc độ trao đổi chất hoặc không hấp thu được năng lượng. Các nguyên nhân phổ biến nhất gồm: Cường giáp, Đái tháo đường, Hội chứng kém hấp thu hoặc Nhiễm ký sinh trùng.
Mệt mỏi chán ăn sụt cân có thể căng thẳng, quá tải trong công việc. Tuy nhiên, đây cũng là dấu hiệu của các bệnh lý nghiêm trọng như ung thư, đái tháo đường loại 1, viêm khớp… Vì vậy, nếu gặp mệt mỏi chán ăn sụt cân trong khoảng thời gian dài mà không có bất kỳ can thiệp gì thì bạn cần được khám và điều trị ngay để hạn chế các biến cố có thể xảy ra. Bên cạnh đó, có thể cải thiện tình trạng này bằng việc ăn uống khoa học, sắp xếp lối sống hợp lý, và tăng cường luyện tập thể thao.
Tài liệu tham khảo:
Unintentional Weight Loss in Older Adults – American Family Physician
THÔNG TIN KHÁCH HÀNG
Bài viết của: Vũ Thị Quỳnh Chi






