Đắp cà chua lên mặt có tác dụng gì với da? Sự thật cần biết

Cà chua là nguyên liệu tự nhiên thường được sử dụng trong các phương pháp chăm sóc da tại nhà khá được ưa chuộng. Cùng tìm hiểu việc đắp cà chua lên mặt có tác dụng gì cho da qua các nghiên cứu khoa học về thành phần dinh dưỡng có trong loại thực phẩm này.

Các chất dinh dưỡng có trong mặt nạ cà chua tự nhiên

Những hoạt chất sinh học có trong cà chua đóng vai trò trực tiếp quyết định tác động của loại mặt nạ này đối với làn da. 6 nhóm hoạt chất tốt cho da mặt có sẵn trong cà chua tươi gồm:

• Lycopene: Lycopene là chất chống oxy hóa chính trong cà chua, giúp bảo vệ tế bào da trước tác hại của tia UV và làm chậm quá trình lão hóa. Hoạt chất này tập trung nhiều nhất trong cà chua chín đỏ.
• Vitamin C: Cà chua cung cấp vitamin C tự nhiên với hàm lượng khoảng 13 – 15 mg/100g (USDA). Vitamin C trong cà chua hỗ trợ tổng hợp collagen, giúp da săn chắc và sáng hơn. Đồng thời, vitamin C còn tăng cường khả năng chống oxy hóa và bảo vệ da khỏi tác động từ môi trường.
• Vitamin A (beta-carotene): Beta-carotene giúp hỗ trợ tái tạo tế bào da, cải thiện độ mịn và giảm tình trạng khô ráp. Thành phần này cũng góp phần bảo vệ da trước ánh nắng mặt trời.
• Vitamin E: Vitamin E giúp bảo vệ màng tế bào da và tăng hiệu quả chống oxy hóa khi kết hợp cùng vitamin C và lycopene, từ đó hỗ trợ làm chậm lão hóa da.
• Polyphenol và flavonoid: Các hợp chất polyphenol trong cà chua có đặc tính kháng viêm nhẹ, giúp làm dịu da và giảm kích ứng ở mức độ nhẹ khi sử dụng đúng cách.
• Khoáng chất thiết yếu: Kali và các khoáng chất vi lượng trong cà chua giúp duy trì cân bằng nước, hỗ trợ da khỏe mạnh và tươi tắn hơn từ bên trong.
• Hàm lượng nước và độ acid tự nhiên: Cà chua chứa khoảng 94 – 95% nước, giúp cấp ẩm tức thời cho da khi sử dụng ngoài da. Tuy nhiên cà chua còn có độ acid nhẹ nên cần sử dụng với tần suất và thời gian hợp lý để tránh kích ứng.

Đắp cà chua lên mặt có tốt không?

Dưới góc nhìn khoa học, đắp cà chua lên mặt sẽ giúp các dưỡng chất tự nhiên có trong cà chua tiếp cận trực tiếp với các tế bào da, giúp cải thiện môi trường da và hỗ trợ làm sáng da nhẹ. Tuy nhiên, do hàng rào bảo vệ da hạn chế hấp thu nên phương pháp này cần duy trì trong thời gian dài mới có thể thấy được phần nhỏ chuyển biến.

Hiệu quả của việc đắp cà chua lên mặt chỉ mang tính hỗ trợ và không thay thế các sản phẩm điều trị chuyên biệt. Một số tác dụng của việc đắp mặt nạ cà chua thường xuyên gồm: 

Hỗ trợ làm sáng da và cải thiện các vùng có sắc tố da không đều

Tác dụng dễ nhận thấy nhất khi đắp cà chua lên mặt là da trông sáng và tươi hơn sau một thời gian sử dụng. Điều này đến từ vitamin C và lycopene, hai chất có khả năng ức chế quá trình oxy hóa melanin (yếu tố chính gây sạm và xỉn màu da).

Nghiên cứu “Dietary carotenoids contribute to normal human skin color and UV photosensitivity” (2002) có nhắc tới carotenoid (bao gồm lycopene). Hợp chất sinh học này được tích lũy trong da và liên quan trực tiếp đến các chỉ số màu da đo được bằng thiết bị quang học. Kết quả ở nhóm có hàm lượng carotenoid cao trong da ghi nhận sắc da sáng và đồng đều hơn so với nhóm đối chứng. Tuy nhiên, hiệu quả sáng da từ việc đắp cà chua là rất chậm và nhỏ, không tương đương với các hoạt chất làm sáng da chuyên biệt trong mỹ phẩm y khoa.

Chống oxy hóa và làm chậm lão hóa sớm cho da mặt

Một công dụng quan trọng khác khi tìm hiểu đắp cà chua lên mặt có tác dụng gì đối với làn da là xét đến khả năng chống oxy hóa. Lycopene trong cà chua được đánh giá là một trong những chất chống oxy hóa mạnh nhất trong nhóm carotenoid, giúp trung hòa gốc tự do – nguyên nhân gây lão hóa sớm da.

Một nghiên cứu có tiêu đề “Lycopene-rich products and dietary photoprotection” (2006) ghi nhận rằng việc bổ sung thực phẩm giàu lycopene trong 10 – 12 tuần làm giảm đáng kể độ nhạy cảm của da với tia UV, cho thấy lycopene có thể hỗ trợ bảo vệ da trước stress oxy hóa do ánh nắng mặt trời. Điều này lý giải vì sao đắp cà chua có thể giúp da trông khỏe hơn, giảm tình trạng da xỉn màu do tác động của ánh nắng và ô nhiễm môi trường.

Hỗ trợ giảm dầu và làm dịu da viêm nhẹ

Cà chua có độ acid tự nhiên nhẹ (pH khoảng 4.0 – 4.5) cùng với các polyphenol và flavonoid, giúp hỗ trợ làm sạch bề mặt da và giảm lượng dầu dư thừa tạm thời. Đây là lý do nhiều người có da dầu thường đắp cà chua lên mặt hằng tuần.

Trong nghiên cứu “Test of the Effectiveness of Tomato (Lycopersicum esculentum Mill) Fruit Extract Cream on Increasing Elasticity, Sebum and Hydration in White Mouse Skin” (2022), các nhà khoa học đã thoa kem chứa chiết xuất cà chua nồng độ 2,5%, 5% và 10% lên da chuột trắng trong 4 tuần.

Kết quả cho thấy các nhóm sử dụng kem chiết xuất cà chua có sự thay đổi đáng kể về lượng sebum và độ ẩm da so với nhóm đối chứng (p < 0,05), trong đó nồng độ 10% cho hiệu quả rõ nhất, cho thấy các hợp chất trong cà chua (như flavonoid, polyphenol) có tác động sinh học đến bề mặt da và tuyến bã nhờn trong mô hình thực nghiệm.

Tuy nhiên cần lưu ý rằng đắp cà chua chỉ phù hợp để hỗ trợ da dầu khỏe hoặc da có kích ứng nhẹ, không nên áp dụng trên da đang viêm nặng hay tổn thương vì có thể làm trầm trọng hơn tình trạng hiện tại.

Cách đắp mặt nạ cà chua đúng cách để tốt cho da mặt 

Một số nội dung cần lưu ý về việc đắp mặt nạ cà chua để phát huy tác dụng hỗ trợ trên bề mặt da, đồng thời giảm nguy cơ kích ứng không mong muốn.

Chuẩn bị và cách chọn nguyên liệu

• Nên chọn cà chua chín đỏ tự nhiên, không dập nát và không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật. 
• Trước khi dùng, cần rửa sạch và ngâm nước muối loãng 10 – 15 phút. 
• Có thể xay nhuyễn hoặc cắt lát mỏng, tránh trộn thêm nguyên liệu có tính acid mạnh nếu da nhạy cảm.

Quy trình đắp mặt nạ an toàn

• Làm sạch da bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ
• Lau khô
• Thoa hoặc đặt cà chua lên da trong 5 – 10 phút. Không nên đắp lâu hơn vì độ acid tự nhiên có thể làm mất cân bằng pH da. 
• Sau khi tháo mặt nạ, rửa lại bằng nước mát và dùng kem dưỡng phục hồi.

Nhhóm người nên và không nên dùng

Phương pháp này phù hợp với da thường đến da dầu khỏe. Người có da nhạy cảm, da mụn viêm nặng hoặc đang điều trị da liễu nên test thử trên vùng da nhỏ trước khi áp dụng toàn mặt để hạn chế nguy cơ kích ứng.

Một vài sai lầm thường gặp khi đắp cà chua để làm đẹp da

Mặc dù cà chua là nguyên liệu tự nhiên, nhưng nếu sử dụng không đúng cách, phương pháp này có thể gây kích ứng hoặc phản tác dụng. Dưới đây là những sai lầm phổ biến nhiều người thường gặp khi đắp cà chua lên mặt.

• Đắp cà chua quá lâu hoặc quá thường xuyên: Độ acid tự nhiên có thể làm mất cân bằng pH da, gây khô rát hoặc kích ứng nếu đắp quá 10 – 15 phút hoặc áp dụng hằng ngày.
• Sử dụng cà chua không rõ nguồn gốc: Cà chua tồn dư thuốc bảo vệ thực vật dễ gây viêm da tiếp xúc khi dùng trực tiếp trên da mặt.
• Kết hợp với nguyên liệu có tính acid mạnh: Trộn cà chua với chanh hoặc giấm có thể làm da bị bào mòn, đặc biệt với da nhạy cảm.
• Không thử test da trước khi sử dụng: Bỏ qua bước thử trên vùng da nhỏ làm tăng nguy cơ dị ứng khi đắp toàn mặt.
• Áp dụng khi da đang tổn thương hoặc mụn viêm nặng: Việc đắp cà chua trong giai đoạn này có thể khiến tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn.

Tóm lại, đắp cà chua lên mặt có tác dụng gì đã được giải thích đầy đủ dựa trên việc nghiên cứu kỹ các dưỡng chất tự nhiên trong trong loại mặt nạ này. Các hoạt chất như lycopene, vitamin C và polyphenol, giúp hỗ trợ làm sáng da, chống oxy hóa nhẹ, giảm dầu bề mặt và làm dịu viêm nhẹ khi áp dụng đúng cách. 

Tuy nhiên các chuyên gia và bác sĩ da liễu vẫn khuyến cáo rằng đây chỉ là phương pháp chăm sóc da mang tính hỗ trợ, không thay thế điều trị da liễu, và cần sử dụng đúng đối tượng, đúng tần suất để tránh nguy cơ kích ứng. 

Tài liệu tham khảo:

• PubMed – Dietary carotenoids contribute to normal human skin color and UV photosensitivity  (2002)
• Lycopene-rich products and dietary photoprotection –  (2006)
• Test of the Effectiveness of Tomato (Lycopersicum esculentum Mill) Fruit Extract Cream on Increasing Elasticity, Sebum and Hydration in White Mouse Skin – (2022)