Tăng triglyceride là một trong những rối loạn mỡ máu phổ biến nhưng thường bị bỏ qua vì ít triệu chứng rõ ràng. Khi chỉ số này tăng cao kéo dài, nguy cơ mắc bệnh tim mạch, gan nhiễm mỡ hay rối loạn chuyển hóa sẽ tăng lên đáng kể.
Tăng triglyceride là gì?
Tăng triglyceride (hay tăng triglyceride máu) là tình trạng nồng độ triglyceride – một loại chất béo trong máu – cao hơn mức bình thường. Triglyceride là dạng chất béo phổ biến nhất trong cơ thể, được tạo ra từ thực phẩm hoặc từ lượng calo dư thừa và được lưu trữ trong tế bào mỡ để cung cấp năng lượng khi cần.
Theo từ điển y khoa của Merriam‑Webster, triglyceride được định nghĩa là: “Một nhóm lipid được tạo thành từ một phân tử glycerol liên kết với ba axit béo và thường lưu hành trong máu dưới dạng lipoprotein.” Trong xét nghiệm máu, mức triglyceride dưới 150 mg/dL được xem là bình thường, còn từ 150 mg/dL trở lên có thể được coi là tăng triglyceride và làm gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch.
Nguyên nhân gây tăng triglyceride là gì?
Tăng triglyceride có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm thói quen sinh hoạt, chế độ ăn uống và một số bệnh lý liên quan đến chuyển hóa trong cơ thể. Dưới đây là 6 nguyên nhân phổ biến gây tăng triglyceride:
- Chế độ ăn nhiều đường và chất béo; Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chứa đường, tinh bột tinh chế, đồ chiên rán hoặc chất béo bão hòa khiến cơ thể dư thừa năng lượng. Phần năng lượng dư này sẽ được chuyển hóa thành triglyceride và tích trữ trong máu. Theo bài viết “Lượng calo tiêu thụ chất tạo ngọt và chứng rối loạn lipid máu ở người trưởng thành tại Hoa Kỳ” (NIH, 2011), kết quả nghiên cứu cho thấy nhóm tiêu thụ <5% năng lượng từ đường bổ sung: triglyceride trung bình khoảng 105 mg/dL, nhóm tiêu thụ ≥25% năng lượng từ đường bổ sung: triglyceride tăng lên khoảng 114 mg/dL.
- Thừa cân, béo phì: Người có chỉ số khối cơ thể (BMI) cao thường có rối loạn chuyển hóa chất béo, khiến lượng triglyceride trong máu tăng lên đáng kể.
- Ít vận động thể chất: Lối sống ít vận động làm giảm khả năng đốt cháy năng lượng của cơ thể, dẫn đến tích tụ mỡ và tăng triglyceride.
- Uống nhiều rượu bia: Rượu bia có thể kích thích gan sản xuất nhiều triglyceride hơn bình thường. Ở một số trường hợp nặng, tình trạng này còn có thể dẫn đến viêm tuỵ cấp do tăng triglyceride, một biến chứng nguy hiểm cần được xử trí kịp thời.
- Một số bệnh lý chuyển hóa: Các bệnh như đái tháo đường, suy giáp, gan nhiễm mỡ hoặc hội chứng chuyển hóa có thể làm rối loạn quá trình chuyển hóa chất béo và làm tăng triglyceride trong máu.
- Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu, corticosteroid, thuốc tránh thai nội tiết hoặc thuốc điều trị HIV có thể làm tăng nồng độ triglyceride nếu sử dụng trong thời gian dài.
Việc nhận biết sớm các nguyên nhân này sẽ giúp người bệnh điều chỉnh lối sống và có hướng điều trị phù hợp nhằm kiểm soát triglyceride hiệu quả.
Tăng triglyceride gây ra bệnh gì?
Tăng triglyceride kéo dài có thể làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nguy hiểm. Dưới đây là một số vấn đề sức khỏe thường gặp liên quan đến tình trạng này.
Tăng nguy cơ bệnh tim mạch
Khi nồng độ triglyceride trong máu cao, chất béo có thể tích tụ trong thành mạch và góp phần hình thành mảng xơ vữa. Tình trạng này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ nếu không được kiểm soát kịp thời.
Gây viêm tụy cấp
Triglyceride tăng rất cao (thường trên 500 mg/dL, đặc biệt trên 1.000 mg/dL) có thể gây viêm tụy cấp. Đây là một biến chứng nguy hiểm, gây đau bụng dữ dội, buồn nôn, nôn và có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị sớm.
Tăng nguy cơ mắc các hội chứng chuyển hóa và gan nhiễm mỡ
Tăng triglyceride thường đi kèm với các rối loạn chuyển hóa như béo phì, kháng insulin hoặc đái tháo đường type 2. Đồng thời, lượng mỡ dư thừa trong máu cũng có thể tích tụ tại gan, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ và suy giảm chức năng gan.
Điều trị tăng triglyceride như thế nào?
Tăng triglyceride thường không gây triệu chứng rõ ràng và chủ yếu được phát hiện qua xét nghiệm. Vì vậy bạn cần chủ động thăm khám và thực hiện xét nghiệm định kì hàng năm để đánh giá chỉ số này cũng như dự phòng các nguy cơ sức khoẻ khi triglyceride tăng vượt ngưỡng. Không phải mọi trường hợp triglyceride tăng đã cần điều trị và can thiệp y khoa ngay lập tức. Sau đây là các phương pháp điều trị khi triglyceride tăng:
Tự điều chỉnh lối sống
Phương pháp này được chỉ định khi chỉ số tăng nhẹ và bác sĩ đánh giá chưa có yếu tố nguy cơ đi kèm. Trọng tâm gồm:
- Giảm đường, tinh bột nhanh, hạn chế rượu bia
- Tăng rau xanh, chất xơ, chất béo tốt
- Duy trì vận động đều đặn, kiểm soát cân nặng
- Ngủ đủ và giảm căng thẳng
Theo dõi và can thiệp y khoa
Khi triglyceride tăng cao, kéo dài hoặc đi kèm các bệnh lý như gan nhiễm mỡ, tiểu đường, tim mạch. Lúc này cần:
- Theo dõi định kỳ chỉ số triglyceride theo chỉ định bác sĩ,
- Theo dõi và kiểm soát bệnh lý nền kèm theo (gan nhiễm mỡ, tim mạch)
- Sử dụng thuốc hoặc phác đồ điều trị chuyên sâu khi cần thiết.
Một số rối loạn nội tiết như đái tháo đường, suy giáp hoặc hội chứng chuyển hóa cũng có thể làm tăng triglyceride. Vì vậy, đối với phụ nữ tuổi trung nhiên hoặc các nhóm có nguy cơ rối loạn nội tiết cần sàng lọc thêm vấn đề bệnh lý và điều trị song song cùng quá trình kiểm soát chỉ số mỡ máu.
Tăng triglyceride là tình trạng cần được theo dõi và kiểm soát sớm để tránh các biến chứng liên quan đến tim mạch và chuyển hóa. Nguy cơ từ rối loạn nội tiết là góc khuất ít được để ý khiến việc điều trị tăng triglyceride ở một số nhóm người, đặc biệt là phụ nữ trung niên, giảm hiệu quả.
Duy trì lối sống lành mạnh, thực hiện xét nghiệm và sàng lọc bệnh lý định kỳ là phương pháp tốt nhất để có sức khoẻ tốt và cuộc sống trường thọ. Drip Hydration là phòng khám sức khỏe chủ động ra đời ở Mỹ, tiên phong cung cấp dịch vụ truyền vi dưỡng chất IV therapy trong chăm sóc sức khoẻ chủ động. Thương hiệu của chúng tôi hiện có hơn 150 thành viên khắp toàn cầu, trong đó có 03 phòng khám tại Việt Nam.
Liên hệ ngay với Drip Hydration qua hotline 0901885088 để được tư vấn thêm các liệu pháp chăm sóc sức khoẻ chủ động tiêu chuẩn Mỹ đang được ưa thích trên toàn cầu.
Tài liệu tham khảo:
- https://www.merriam-webster.com/dictionary/triglyceride
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3045262
THÔNG TIN KHÁCH HÀNG
Bài viết của: Trần Huỳnh Khánh Nhàn
