Folic acid có tác dụng gì? Sự thật ít người được bác sĩ nói

Folic acid có tác dụng gì? Đây là vitamin B9 cần thiết cho tạo máu, tổng hợp DNA và hỗ trợ phát triển thai nhi khỏe mạnh. Bổ sung đủ folic acid giúp ngăn thiếu máu, giảm dị tật ống thần kinh và tăng cường sức khỏe tổng thể, đặc biệt ở phụ nữ mang thai.

Folic acid là chất gì?

Folic acid là dạng tổng hợp của folate (vitamin B9), một loại vitamin thuộc nhóm B và tan trong nước. Đây là vi chất thiết yếu, nghĩa là cơ thể không thể tự tạo ra mà phải được cung cấp qua thực phẩm hoặc viên uống bổ sung.

Trong cơ thể, folic acid tham gia vào quá trình tạo ra DNA – vật liệu di truyền của tế bào, hỗ trợ phân chia tế bào và sản xuất hồng cầu. Nhờ đó, nó đặc biệt quan trọng với phụ nữ mang thai, trẻ em đang lớn và những người cần tái tạo tế bào nhanh.

Folic acid có tác dụng gì?

Folic acid (vitamin B9) giữ vai trò quan trọng đối với nhiều cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là hệ thần kinh và não bộ. Dưới đây là những tác dụng nổi bật, được trình bày ngắn gọn và dễ hiểu.

Hỗ trợ hình thành và bảo vệ hệ thần kinh

Folic acid đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ thần kinh ngay từ giai đoạn đầu phát triển. Theo nghiên cứu có tên Folic acid and neural tube defects: the current evidence and implications for prevention (1994), cho thấy bổ sung folic acid 4 mg/ngày giảm khoảng 70 % nguy cơ tái phát khuyết tật ống thần kinh – dị tật nghiêm trọng của hệ thần kinh trung ương ở thai nhi.

Tăng cường chức năng não bộ

Folic acid tham gia vào quá trình tạo ra các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin và dopamine. Đây là những chất ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung, ghi nhớ và xử lý thông tin của não.

Giảm nguy cơ suy giảm trí nhớ

Thiếu hụt vitamin B9 có thể liên quan đến tình trạng giảm nhận thức ở người lớn tuổi. Việc duy trì mức folate ổn định giúp hỗ trợ trí nhớ và làm chậm quá trình suy giảm chức năng não theo thời gian.

Ổn định tâm trạng

Folic acid tham gia điều hòa hoạt động của các chất liên quan đến cảm xúc. Khi cơ thể thiếu hụt, một số người có thể cảm thấy mệt mỏi, cáu gắt hoặc dễ buồn chán hơn bình thường.

Hỗ trợ tạo máu, tăng oxy cho não

Vitamin B9 tham gia tổng hợp DNA trong tủy xương, giúp tế bào tiền hồng cầu phát triển thành hồng cầu hoàn chỉnh – tế bào chịu trách nhiệm vận chuyển oxy đến não. Theo nghiên cứu có tên New insights into erythropoiesis: the roles of folate, vitamin B12, and iron (2004), tác giả cho thấy thiếu folate làm rối loạn quá trình tạo máu, dẫn đến thiếu máu hồng cầu to và giảm khả năng cung cấp oxy cho mô, bao gồm não bộ.

Ai là nhóm dễ thiếu folic acid nhất?

Thiếu folic acid có thể xảy ra ở nhiều đối tượng khác nhau, đặc biệt khi chế độ ăn không cân đối hoặc cơ thể hấp thu kém. Dưới đây là những nhóm có nguy cơ cao hơn bình thường:

• Phụ nữ mang thai hoặc đang chuẩn bị mang thai: Nhu cầu vitamin B9 tăng cao để hỗ trợ sự phát triển của thai nhi.
• Phụ nữ cho con bú: Cần thêm vi chất để đảm bảo chất lượng sữa và sức khỏe mẹ.
• Người ăn ít rau xanh và đậu: Đây là nguồn folate tự nhiên chính trong khẩu phần hằng ngày.
• Người mắc bệnh đường ruột (viêm ruột, kém hấp thu): Cơ thể khó hấp thụ vitamin từ thực phẩm.
• Người thường xuyên uống rượu bia: Rượu làm giảm khả năng hấp thu và dự trữ folate.
• Người cao tuổi: Khả năng hấp thu dinh dưỡng, cũng như vitamin B9 giảm dần theo tuổi tác.
• Người dùng một số loại thuốc dài hạn: Ví dụ thuốc chống động kinh hoặc thuốc điều trị bệnh mạn tính có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa vitamin B9.

Bổ sung folic acid như thế nào để đạt hiệu quả?

Để folic acid phát huy tối đa lợi ích đối với hệ thần kinh và sức khỏe tổng thể, việc bổ sung cần đúng cách và đúng liều lượng. 

• Ưu tiên từ thực phẩm tự nhiên: Tăng cường rau lá xanh đậm, đậu lăng, đậu xanh, bơ, cam, gan động vật và ngũ cốc nguyên hạt trong bữa ăn hằng ngày.
• Đảm bảo đúng liều khuyến nghị: Người trưởng thành thường cần khoảng 400 mcg/ngày; phụ nữ mang thai cần cao hơn theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Bổ sung trước và trong thai kỳ: Phụ nữ dự định mang thai nên dùng folic acid ít nhất 1 – 3 tháng trước khi có thai để phòng ngừa dị tật ống thần kinh.
• Kết hợp với vitamin B12 và B6 khi cần: Nhóm vitamin này hỗ trợ nhau trong quá trình chuyển hóa và bảo vệ hệ thần kinh.
• Không tự ý dùng liều cao kéo dài: Việc bổ sung quá mức có thể che giấu tình trạng thiếu vitamin B12; nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi dùng lâu dài.

Qua các phân tích trên, chúng ta đã thấy Folic acid có tác dụng gì. Đây là vitamin giữ vai trò thiết yếu trong phát triển hệ thần kinh, duy trì hoạt động não bộ và hỗ trợ quá trình sinh hồng cầu. Việc cung cấp đủ dưỡng chất này không chỉ quan trọng với phụ nữ trước và trong thai kỳ mà còn cần thiết cho người trưởng thành và người lớn tuổi. Chủ động xây dựng chế độ ăn cân bằng hoặc bổ sung theo hướng dẫn chuyên môn sẽ giúp cơ thể vận hành ổn định, hạn chế rủi ro sức khỏe lâu dài.

Nguồn tham khảo:

• https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8005025/
• https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15189115/
• https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22303884/