BS Vân Drip Hydration tư vấn: Các chỉ số nội tiết nữ bình thường và bất thường

Trong lĩnh vực y học nội tiết, việc theo dõi các chỉ số nội tiết nữ đóng vai trò thiết yếu trong đánh giá sức khỏe sinh sản, chu kỳ kinh nguyệt, khả năng thụ thai, và nguy cơ mắc các bệnh lý như buồng trứng đa nang hay mãn kinh sớm. Tuy nhiên, nhiều phụ nữ còn chưa hiểu rõ các chỉ số khám nội tiết là gì, đâu là giới hạn bình thường và bất thường, và khi nào cần xét nghiệm.

Trong nội dung tư vấn sau đây, Thạc sĩ – Bác sĩ Đào Thị Mỹ Vân – Giám đốc chuyên môn phòng khám Drip Hydration Việt Nam sẽ giải đáp cho bạn các thông tin này.

1. Các chỉ số xét nghiệm nội tiết tố nữ quan trọng

Dưới đây là các hormone chính thường được đo trong các chỉ số xét nghiệm nội tiết:

(*) Giá trị tham khảo có thể thay đổi theo phòng xét nghiệm.

2. Các chỉ số nội tiết nữ bình thường là như thế nào?

• FSH và LH: Ở phụ nữ có chu kỳ đều đặn, nồng độ FSH và LH dao động theo pha chu kỳ. FSH tăng nhẹ ở đầu chu kỳ để kích thích phát triển nang trứng; LH tăng vọt ở giữa chu kỳ để gây rụng trứng.
• Estradiol (E2): Tăng dần từ đầu chu kỳ, đạt đỉnh khi rụng trứng và giảm dần nếu không thụ thai. Mức ổn định giúp chu kỳ kinh nguyệt đều và lớp niêm mạc tử cung phát triển phù hợp.
• Progesterone: Sau rụng trứng, nếu có hiện tượng phóng noãn bình thường, progesterone tăng lên đáng kể. Mức cao cho thấy buồng trứng hoạt động tốt.
• AMH: Giá trị ổn định, không phụ thuộc vào chu kỳ, phản ánh số lượng nang noãn còn lại ở buồng trứng – yếu tố then chốt trong đánh giá khả năng sinh sản.

3. Khi nào các chỉ số nội tiết nữ là bất thường?

3.1. Rối loạn FSH và LH

• FSH cao (>10 IU/L): Có thể báo hiệu suy buồng trứng, tiền mãn kinh.

• LH cao so với FSH (tỉ lệ LH/FSH > 2): Gợi ý hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).

3.2. Estradiol thấp

• Thường gặp trong mãn kinh, hội chứng buồng trứng suy giảm sớm, hoặc rối loạn ăn uống.
• Estradiol quá cao: Có thể liên quan đến u buồng trứng, tăng sản nội mạc tử cung.

3.3. Progesterone thấp

• Nếu sau rụng trứng progesterone < 10 ng/mL: có thể là dấu hiệu của hoàng thể yếu, gây khó mang thai hoặc sảy thai sớm.

3.4. Prolactin tăng cao

• Có thể gây vô kinh, mất rụng trứng, thường gặp trong u tuyến yên tiết prolactin (prolactinoma).

3.5. AMH thấp

• < 1 ng/mL: Dự trữ buồng trứng kém, cảnh báo giảm khả năng sinh sản, đặc biệt ở phụ nữ dưới 35 tuổi.

4. Khi nào nên làm các chỉ số xét nghiệm nội tiết?

• Kinh nguyệt không đều, mất kinh, rong kinh kéo dài
• Khó thụ thai sau 6 – 12 tháng cố gắng
• Xuất hiện các dấu hiệu nam hóa: rậm lông, mụn nặng, hói đầu
• Trước khi điều trị hiếm muộn, IVF
• Theo dõi mãn kinh hoặc suy buồng trứng sớm

5. Lưu ý khi làm xét nghiệm nội tiết

• Một số hormone như FSH, LH, E2 nên làm vào ngày 2 – 4 của chu kỳ kinh.
• Progesterone nên đo vào ngày 21 – 23 của chu kỳ 28 ngày.
• Tránh stress, thức khuya và dùng thuốc nội tiết (trừ khi có chỉ định) để không làm sai lệch kết quả.

Hiểu rõ các chỉ số xét nghiệm nội tiết tố nữ giúp phụ nữ chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe sinh sản, phát hiện sớm các rối loạn và can thiệp kịp thời. Việc đánh giá các chỉ số nội tiết nữ bình thường hay bất thường cần được thực hiện dưới hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa, dựa trên các chỉ số khám nội tiết cụ thể và tình trạng lâm sàng của từng người.

Tài liệu tham khảo:

• Mayo Clinic: Hormone tests – Women’s health.

• Cleveland Clinic: Female Hormone Panel.

• LabCorp: Reproductive Hormones Reference Guide.

• NIH: Anti-Müllerian Hormone and Ovarian Reserve.
• American Society for Reproductive Medicine (ASRM) Guidelines.